10 January 2026 -दप्तरी-मुक्त शनिवार निमित्त विद्यार्थ्यांमध्ये सर्जनशीलता, जीवनकौशल्ये, सहकार्य व अनुभवाधारित शिक्षण विकसित करण्यासाठी उपक्रमप्रधान अध्ययन तक्ता तयार करण्यात आला आहे.
प्रस्तावना
दप्तरी-मुक्त शनिवारी पुस्तकी अभ्यासापेक्षा अनुभवातून शिकणे, निरीक्षण, कृती व संवाद यांना प्राधान्य दिले जाते. 10 January 2026 रोजी इयत्ता १ ली ते १० वी साठी आनंददायी, उपक्रमयुक्त व संतुलित ८ तासांचे नियोजन करण्यात आले आहे.
दप्तरी-मुक्त शनिवार उपक्रम
Balbharati (Textbooks & Curriculum)
10 January 2026 (शनिवार)
दैनंदिन अध्ययन तक्ता – दप्तरी-मुक्त शनिवार
🔹 इयत्ता १ ली
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी अक्षर ओळख खेळातून शिकणे चित्र-दाखवणे अक्षर चार्ट 2 गणित 1–20 मोजणी कृती आधारित वस्तू वापर दगड/मणी 3 EVS माझे कुटुंब संवाद चित्र चर्चा चित्रे 4 कला रंग ओळख रंगकाम प्रात्यक्षिक रंग 5 कविता ताल-लय गायन समूहगायन कविता चार्ट 6 खेळ शारीरिक हालचाल प्रत्यक्ष मैदानी खेळ चेंडू 7 उपक्रम गाणी-खेळ सहभाग खेळ पद्धत साधी साधने 8 उजळणी दिवसाची पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔹 इयत्ता २ री-10 January 2026
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी वाचन वाचन सराव मोठ्याने वाचन पुस्तक 2 गणित बेरीज कृती आधारित उदाहरणे फळा 3 EVS स्वच्छता चर्चा चित्रे चार्ट 4 इंग्रजी Words बोलणे फ्लॅश कार्ड कार्ड 5 कला रेखाटन कृती प्रात्यक्षिक पेन्सिल 6 खेळ PT प्रत्यक्ष मैदानी खेळ साहित्य 7 उपक्रम गटखेळ सहकार्य गटकार्य कागद 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔹 इयत्ता ३ री
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी परिच्छेद लेखन लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित गुणाकार सराव तक्ता पद्धत चार्ट 3 EVS प्राणी निरीक्षण चर्चा चित्रे 4 इंग्रजी Reading वाचन वाचन पद्धत पुस्तक 5 विज्ञान साधा प्रयोग कृती कृती आधारित साधने 6 खेळ खेळ प्रत्यक्ष मैदानी चेंडू 7 कला सर्जनशील काम कृती प्रात्यक्षिक रंग 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔹 इयत्ता ४ थी-10 January 2026
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी धडा समज वाचन-चर्चा प्रश्नोत्तर पुस्तक 2 गणित शब्दप्रश्न सराव फळा काम फळा 3 EVS पर्यावरण चर्चा चित्रे चार्ट 4 इंग्रजी Grammar सराव उदाहरणे पुस्तक 5 गटकार्य चर्चा सहभाग गटचर्चा कागद 6 खेळ PT प्रत्यक्ष मैदानी साहित्य 7 उपक्रम लघुप्रकल्प कृती प्रकल्प पद्धत चार्ट 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔹 इयत्ता ५ वी
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी निबंध लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित अपूर्णांक सराव उदाहरणे फळा 3 विज्ञान प्रयोग प्रत्यक्ष प्रयोग पद्धत साहित्य 4 इतिहास घटना चर्चा कथन पुस्तक 5 इंग्रजी Writing लेखन सराव वही 6 कला चित्रकला कृती प्रात्यक्षिक रंग 7 खेळ मैदानी खेळ प्रत्यक्ष खेळ पद्धत चेंडू 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔹 इयत्ता ६ वी-10 January 2026
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी धडा वाचन चर्चा प्रश्नोत्तर पुस्तक 2 गणित उदाहरणे सराव फळा काम फळा 3 विज्ञान संकल्पना प्रयोग प्रात्यक्षिक साहित्य 4 इतिहास कालरेषा चर्चा कथन नकाशा 5 इंग्रजी Grammar सराव उदाहरणे पुस्तक 6 खेळ PT प्रत्यक्ष मैदानी साहित्य 7 स्वाध्याय प्रश्न वैयक्तिक मार्गदर्शन वही 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔹 इयत्ता ७ वी
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी लेखन कौशल्य लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित समस्या सराव उदाहरणे फळा 3 विज्ञान प्रयोग प्रत्यक्ष प्रयोग पद्धत साहित्य 4 भूगोल नकाशा वाचन निरीक्षण नकाशा पद्धत नकाशा 5 इंग्रजी Reading वाचन मोठ्याने वाचन पुस्तक 6 उपक्रम प्रकल्प गटकार्य प्रकल्प पद्धत चार्ट 7 खेळ मैदानी खेळ प्रत्यक्ष खेळ पद्धत चेंडू 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔹 इयत्ता ८ वी-10 January 2026
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी धडा चर्चा चर्चा प्रश्नोत्तर पुस्तक 2 गणित उदाहरणे सराव फळा काम फळा 3 विज्ञान संकल्पना प्रयोग प्रात्यक्षिक साहित्य 4 इतिहास कारण-परिणाम चर्चा कथन नकाशा 5 इंग्रजी Writing लेखन सराव वही 6 स्वाध्याय प्रश्न वैयक्तिक मार्गदर्शन वही 7 उपक्रम प्रकल्प गटकार्य प्रकल्प पद्धत चार्ट 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔹 इयत्ता ९ वी
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी लेखन विश्लेषण विश्लेषण मार्गदर्शन वही 2 गणित सराव समस्या सोडवणे उदाहरणे फळा 3 विज्ञान धडा प्रयोग प्रात्यक्षिक साहित्य 4 इतिहास विश्लेषण चर्चा प्रश्नोत्तर नकाशा 5 भूगोल नकाशा काम निरीक्षण नकाशा पद्धत नकाशा 6 इंग्रजी Grammar सराव उदाहरणे पुस्तक 7 सराव प्रश्नसंच वैयक्तिक मार्गदर्शन प्रश्नपत्रिका 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक चर्चा फळा
🔹 इयत्ता १० वी-10 January 2026
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी लेखन कौशल्य विश्लेषण मार्गदर्शन वही 2 गणित उदाहरणे समस्या सोडवणे फळा काम फळा 3 विज्ञान संकल्पना प्रयोग प्रात्यक्षिक साहित्य 4 इतिहास विश्लेषण चर्चा प्रश्नोत्तर नकाशा 5 भूगोल नकाशा काम निरीक्षण नकाशा पद्धत नकाशा 6 इंग्रजी Writing लेखन सराव वही 7 शंका निरसन चर्चा संवाद प्रश्नोत्तर फळा 8 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक चर्चा फळा
इयत्तानिहाय Homework –10 January 2026
🔹 इयत्ता १ ली
अक्षर ओळख वहीत ५ अक्षरे लिहा
1 ते 20 मोजणी तोंडी सराव
घरातील ३ वस्तूंची नावे सांगा
🔹 इयत्ता २ री
मराठी: लहान उतारा मोठ्याने वाचा
गणित: 5 बेरीज सोडवा
EVS: स्वच्छतेविषयी 2 वाक्ये बोला
🔹 इयत्ता ३ री
मराठी: “माझा मित्र” – 5 वाक्ये लिहा
गणित: 2 गुणाकार तक्ते लिहा
EVS: कोणतेही 3 प्राणी नावे लिहा
🔹 इयत्ता ४ थी
मराठी: धड्याचे 5 प्रश्न सोडवा
गणित: 3 शब्दप्रश्न
इंग्रजी: 5 Grammar sentences
🔹 इयत्ता ५ वी
मराठी: छोटा निबंध (8–10 ओळी)
गणित: अपूर्णांकाचे 5 प्रश्न
विज्ञान: प्रयोगाचे निरीक्षण लिहा
🔹 इयत्ता ६ वी
मराठी: धड्याचा सारांश
गणित: 5 उदाहरणे
इतिहास: कालरेषा वहीत काढा
🔹 इयत्ता ७ वी
मराठी: पत्रलेखन
गणित: 5 समस्या
भूगोल: भारत नकाशा रंगवा
🔹 इयत्ता ८ वी
मराठी: धड्यावरील प्रश्नोत्तरे
गणित: 5 उदाहरणे
विज्ञान: संकल्पनांचे मुद्दे लिहा
🔹 इयत्ता ९ वी
मराठी: उत्तरलेखन सराव
गणित: 10 प्रश्न
इतिहास: कारण–परिणाम लिहा
🔹 इयत्ता १० वी
मराठी: लेखन कौशल्य सराव
गणित: Board-pattern प्रश्न
विज्ञान: सूत्रे वहीत लिहा
निष्कर्ष
10 January 2026 चा दप्तरी-मुक्त शनिवार हा विद्यार्थ्यांसाठी आनंददायी, उपक्रमयुक्त व कौशल्यविकास करणारा ठरतो. अध्ययनासोबत खेळ, कला व गटकार्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये सर्जनशीलता, आत्मविश्वास व सहकार्याची भावना विकसित होते. अशा प्रकारचे नियोजन विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी उपयुक्त आहे.