दप्तरमुक्त शनिवार हा विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी राबविण्यात येणारा उपक्रम आहे. 24 January 2026 रोजी शाळेत इयत्ता 1 ली ते 10 वी साठी खेळ, कला, कौशल्य, संस्कार व जीवनोपयोगी शिक्षणावर आधारित 7 तासांचा उपक्रमात्मक अध्ययन तक्ता राबविण्यात येणार आहे.
आजच्या धकाधकीच्या अभ्यासक्रमात विद्यार्थ्यांवर दप्तराचे ओझे वाढत आहे. हे ओझे कमी करून शिक्षण आनंददायी, अनुभवाधारित व कृतीशील करण्यासाठी दप्तरमुक्त शनिवार संकल्पना राबवली जाते. या दिवशी पुस्तकी अभ्यासाऐवजी विद्यार्थ्यांच्या कौशल्यांचा विकास, सहकार्य, सर्जनशीलता व आत्मविश्वास वाढविण्यावर भर दिला जातो.
मराठी: छोटा परिच्छेद वाचा व ५ प्रश्नांची उत्तरे लिहा
गणित: २ चे पाढे १ ते १०
EVS: पाणी बचत यावर ५ ओळी लिहा
📕 इयत्ता ४ थी
मराठी: नामाचे प्रकार – उदाहरणांसह लिहा
गणित: गुणाकाराची ५ उदाहरणे
विज्ञान: सजीव व निर्जीव – फरक लिहा
सामाजिक अभ्यास: माझे गाव – ५ वाक्ये
📓 इयत्ता ५ वी
मराठी: पत्रलेखन – मित्राला पत्र
गणित: अपूर्णांकाची ५ उदाहरणे
विज्ञान: अन्नसाखळीचे चित्र काढा
इतिहास: शिवाजी महाराज – ५ मुद्दे
🔹 इयत्ता 6 वी
मराठी: आज शिकलेल्या उताऱ्यावर 5 प्रश्नांची उत्तरे लिहा
गणित: अपूर्णांकावर 5 उदाहरणे सोडवा
विज्ञान: “संतुलित आहार” यावर 5 ओळी लिहा
🔹 इयत्ता 7 वी
मराठी: दिलेल्या विषयावर 1 पानाचे लेखन
गणित: गुणोत्तर व प्रमाण – 5 उदाहरणे
विज्ञान: उष्णतेचे दैनंदिन उपयोग लिहा
🔹 इयत्ता 8 वी–24 January 2026
मराठी: व्याकरणातील 10 उदाहरणे लिहा
गणित: बीजगणितातील 5 प्रश्न
नागरिकशास्त्र: संविधानाची 5 वैशिष्ट्ये लिहा
🔹 इयत्ता 9 वी
मराठी: “माझे आवडते पुस्तक” निबंध
गणित: रेषीय समीकरणे – 5 उदाहरणे
इतिहास: स्वातंत्र्य चळवळीतील 3 नेत्यांची माहिती
🔹 इयत्ता 10 वी
मराठी: निबंध लेखन – “माझे ध्येय”
गणित: त्रिकोणमिती – 5 उदाहरणे
विज्ञान: आनुवंशिकतेवरील संकल्पना वहीत लिहा
निष्कर्ष
24 January 2026-दप्तरमुक्त शनिवार अंतर्गत घेतलेले उपक्रमाधारित व अनुभवाधिष्ठित शिक्षण विद्यार्थ्यांच्या सर्जनशीलतेला चालना देते, आत्मविश्वास वाढवते व शिकण्याची प्रक्रिया आनंददायी बनवते. वर्गनिहाय गृहपाठामुळे विद्यार्थ्यांना शिकलेल्या संकल्पनांचा पुनराभ्यास होतो व अध्ययन अधिक दृढ आणि परिणामकारक ठरते.
