27 December 2025 या दिवशी अभ्यासक्रमासोबत उपक्रम, कला, खेळ, प्रकल्प, जीवनकौशल्ये व मूल्यशिक्षण यांचा समावेश करून ८ तासांचे संतुलित नियोजन करण्यात आले आहे.
प्रस्तावना
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 व शालेय शिक्षण विभागाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार दप्तरमुक्त शनिवार हा उपक्रम राबविण्यात येत आहे. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांना पुस्तकांच्या ओझ्यापासून मुक्त करून त्यांच्यात सर्जनशीलता, कौशल्यविकास, जीवनकौशल्ये व आनंददायी शिक्षणाची गोडी निर्माण करणे हा आहे.
दिनांक 27 December 2025 (शनिवार) रोजी इयत्ता १ ली ते १० वी च्या विद्यार्थ्यांसाठी विविध शैक्षणिक, सांस्कृतिक, क्रीडा व उपक्रमाधारित क्रियाकलापांचे ८ तासांचे नियोजन करण्यात आले आहे. या उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये सहकार्य, नेतृत्वगुण, आत्मविश्वास व प्रत्यक्ष अनुभवातून शिकण्याची सवय विकसित होण्यास मदत होईल.
दैनंदिन अध्ययन तक्ता (१ ली ते १० वी)
Maharashtra School Education Department
दि- 27 December 2025 (उपक्रमयुक्त शनिवार )
इयत्ता १ ली – उपक्रमयुक्त तक्ता
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी अक्षर ओळख खेळ खेळातून शिकणे प्रश्नोत्तर अक्षर कार्ड 2 गणित मोजणी कृती कृती आधारित वस्तू वापर मणी 3 EVS माझे कुटुंब चित्र चर्चा निरीक्षण चित्रे 4 कला रंगकाम सर्जनशील प्रात्यक्षिक रंग 5 कविता ताल-लय गायन समूहगायन कविता चार्ट 6 खेळ हालचाली प्रत्यक्ष मैदानी खेळ चेंडू 7 उपक्रम गाणी/कृती सहभाग खेळ पद्धत साधने
इयत्ता २ री
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी वाचन खेळ वाचन मोठ्याने वाचन पुस्तक 2 गणित बेरीज कृती कृती आधारित उदाहरणे फळा 3 EVS स्वच्छता चर्चा चित्र पद्धत चार्ट 4 इंग्रजी शब्दखेळ सहभाग फ्लॅश कार्ड कार्ड 5 कला रेखाटन सर्जनशील प्रात्यक्षिक पेन्सिल 6 खेळ PT प्रत्यक्ष मैदानी साहित्य 7 उपक्रम गटकार्य सहकार्य गटचर्चा कागद
इयत्ता ३ री-27 December 2025
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी गोष्ट सांगणे अभिव्यक्ती कथन चित्र 2 गणित तक्ते खेळ सराव खेळ पद्धत चार्ट 3 EVS प्राणी माहिती निरीक्षण चर्चा चित्रे 4 इंग्रजी Reading वाचन वाचन पद्धत पुस्तक 5 विज्ञान साधा प्रयोग प्रत्यक्ष कृती आधारित साहित्य 6 खेळ मैदानी खेळ प्रत्यक्ष खेळ पद्धत चेंडू 7 उपक्रम कला कृती सर्जनशील प्रात्यक्षिक रंग
इयत्ता ४ थी-27 December 2025
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी धडा नाट्यीकरण सहभाग भूमिकानाट्य साहित्य 2 गणित शब्दप्रश्न सराव फळा काम फळा 3 EVS पाणी बचत चर्चा चित्रे चार्ट 4 इंग्रजी Grammar game सहभाग खेळ पद्धत कार्ड 5 गटकार्य प्रश्नोत्तर सहकार्य गटचर्चा कागद 6 खेळ PT प्रत्यक्ष मैदानी साहित्य 7 उपक्रम लघुप्रकल्प कृती प्रकल्प पद्धत चार्ट
इयत्ता ५ वी
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी पत्रलेखन लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित अपूर्णांक खेळ कृती उदाहरणे फळा 3 विज्ञान प्रयोग प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक साहित्य 4 इतिहास घटना नाट्य चर्चा कथन पुस्तक 5 इंग्रजी Writing लेखन सराव वही 6 खेळ मैदानी खेळ प्रत्यक्ष खेळ पद्धत चेंडू 7 उपक्रम कला सर्जनशील प्रात्यक्षिक रंग
इयत्ता ६ वी-27 December 2025
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी वाचन चर्चा विश्लेषण प्रश्नोत्तर पुस्तक 2 गणित समस्या सराव फळा काम फळा 3 विज्ञान प्रयोग प्रत्यक्ष प्रयोग पद्धत साहित्य 4 इतिहास कालरेषा निरीक्षण कथन नकाशा 5 इंग्रजी Grammar सराव उदाहरणे पुस्तक 6 खेळ PT प्रत्यक्ष मैदानी साहित्य 7 उपक्रम स्वाध्याय वैयक्तिक मार्गदर्शन वही
इयत्ता ७ वी
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी लेखन कौशल्य लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित समस्या सोडवणे सराव उदाहरणे फळा 3 विज्ञान प्रयोग प्रत्यक्ष प्रयोग पद्धत साहित्य 4 भूगोल नकाशा वाचन निरीक्षण नकाशा पद्धत नकाशा 5 इंग्रजी Reading वाचन मोठ्याने वाचन पुस्तक 6 खेळ मैदानी खेळ प्रत्यक्ष खेळ पद्धत चेंडू 7 उपक्रम प्रकल्प गटकार्य प्रकल्प पद्धत चार्ट
इयत्ता ८ वी-27 December 2025
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी धडा चर्चा विश्लेषण प्रश्नोत्तर पुस्तक 2 गणित उदाहरणे सराव फळा काम फळा 3 विज्ञान प्रयोग प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक साहित्य 4 इतिहास कारण–परिणाम चर्चा कथन नकाशा 5 इंग्रजी Writing लेखन सराव वही 6 खेळ PT प्रत्यक्ष मैदानी साहित्य 7 उपक्रम प्रकल्प गटकार्य प्रकल्प पद्धत चार्ट
इयत्ता ९ वी
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी उत्तरलेखन विश्लेषण मार्गदर्शन वही 2 गणित सराव प्रश्न समस्या सोडवणे उदाहरणे फळा 3 विज्ञान प्रयोग प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक साहित्य 4 इतिहास विश्लेषण चर्चा प्रश्नोत्तर नकाशा 5 भूगोल नकाशा काम निरीक्षण नकाशा पद्धत नकाशा 6 इंग्रजी Grammar सराव उदाहरणे पुस्तक 7 उपक्रम शंका निरसन संवाद चर्चा फळा
इयत्ता १० वी-27 December 2025
तासिका विषय उपक्रमाचा मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी लेखन कौशल्य विश्लेषण मार्गदर्शन वही 2 गणित उदाहरणे समस्या सोडवणे फळा काम फळा 3 विज्ञान संकल्पना प्रयोग प्रात्यक्षिक साहित्य 4 इतिहास उत्तरलेखन चर्चा प्रश्नोत्तर नकाशा 5 भूगोल नकाशा अभ्यास निरीक्षण नकाशा पद्धत नकाशा 6 इंग्रजी Writing लेखन सराव वही 7 उपक्रम मार्गदर्शन संवाद चर्चा फळा
Homework (गृहपाठ) –27 December 2025
इयत्ता १ ली
मराठी: शिकलेली 5 अक्षरे वहीत लिहा
गणित: 1 ते 10 मोजणी तोंडी सराव
चित्र: आवडते फळ रंगवा
इयत्ता २ री
मराठी: 5 ओळी मोठ्याने वाचा
गणित: 5 बेरीज सोडवा
EVS: स्वच्छतेबद्दल 2 वाक्ये लिहा
इयत्ता ३ री
मराठी: छोटी गोष्ट लिहा (5 वाक्ये)
गणित: 2 ते 5 चे तक्ते लिहा
EVS: एखाद्या प्राण्याची माहिती लिहा
इयत्ता ४ थी
मराठी: धड्यावरील 5 प्रश्नांची उत्तरे लिहा
गणित: 5 शब्दप्रश्न सोडवा
EVS: पाणी बचतीचे 3 उपाय लिहा
इयत्ता ५ वी
मराठी: मित्राला पत्र लिहा
गणित: अपूर्णांकावरील 5 उदाहरणे
विज्ञान: प्रयोग वहीत लिहा
इयत्ता ६ वी
मराठी: धड्याचा सारांश लिहा
गणित: 5 उदाहरणे सोडवा
इतिहास: कालरेषा वहीत काढा
इयत्ता ७ वी
मराठी: एखाद्या विषयावर परिच्छेद लिहा
गणित: 5 समस्यांचा सराव
भूगोल: नकाशावर 5 स्थाने दाखवा
इयत्ता ८ वी
मराठी: धड्यावर 5 प्रश्नोत्तरे
गणित: उदाहरणांचा सराव
इतिहास: कारण–परिणाम लिहा
इयत्ता ९ वी
मराठी: उत्तरलेखन सराव (2 प्रश्न)
गणित: 10 सराव प्रश्न
विज्ञान: आजचा प्रयोग वहीत लिहा
इयत्ता १० वी
मराठी: लेखन कौशल्यावर उत्तरलेखन
गणित: 10 उदाहरणे सोडवा
विज्ञान: संकल्पनांचे मुद्देसूद नोट्स लिहा
निष्कर्ष
27 December 2025 साठी राबविण्यात आलेला दप्तरमुक्त शनिवार हा उपक्रम विद्यार्थ्यांसाठी आनंददायी, कृतीशील आणि अनुभवाधिष्ठित ठरला. या दिवशी घेतलेल्या उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये स्वतंत्र विचार, सर्जनशीलता, सहभाग आणि सहकार्याची भावना विकसित झाली. अभ्यासासोबत खेळ, कला व उपक्रमांचा समतोल साधल्याने विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास होण्यास मदत झाली.