31 January 2026 – दप्तरमुक्त शनिवार या उपक्रमासाठी तयार केलेले हे तासिका नियोजन इयत्ता 1 ली ते 10 वी विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासावर आधारित आहे. या दिवशी विद्यार्थ्यांना दप्तराविना शाळेत येऊन आनंददायी, उपक्रमाधारित आणि अनुभवाधारित शिक्षण घेण्याची संधी मिळते.
प्रस्तावना
शाळा म्हणजे केवळ पुस्तकांचे ओझे नाही, तर अनुभव, खेळ, कला, विचार आणि जीवनमूल्ये शिकण्याचे केंद्र आहे. विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी शिक्षण आनंददायी आणि ताणमुक्त असणे अत्यंत आवश्यक आहे. याच उद्देशाने 31 जानेवारी – दप्तरमुक्त शनिवार हा दिवस उपक्रमाधारित, अनुभवाधारित आणि आनंददायी शिक्षणासाठी राखीव ठेवण्यात येतो.
या दिवशी विद्यार्थ्यांना पुस्तकांचे दप्तर न आणता विविध शैक्षणिक, सर्जनशील, सांस्कृतिक व क्रीडा उपक्रमांद्वारे शिकण्याची संधी दिली जाते.
दप्तरमुक्त शनिवार उपक्रम
Twinkl – वर्कशीट व वर्ग क्रियाकलाप (शिक्षकांसाठी)
📅 31 January 2026 – दप्तरमुक्त शनिवार
🌈 अनुभवाधारित व आनंददायी शिक्षण
🟢 इयत्ता 1 ली – अध्ययन तक्ता
तासिका विषय अध्ययन मुद्दा अध्ययन अनुभव साधन-तंत्रे साहित्य 1 मराठी चित्र पाहून बोला मौखिक अभिव्यक्ती प्रश्नोत्तर चित्र कार्ड 2 गणित 1–30 मोजणी वस्तू मोजणी कृती मणी/बिया 3 EVS माझे शरीर ओळख चर्चा चित्र 4 कला बोटांनी रंगकाम सर्जनशीलता प्रात्यक्षिक रंग 5 कविता कृतीगीत ताल-लय समूहगायन कविता चार्ट 6 खेळ धावणे-उड्या हालचाल मैदानी चेंडू 7 उजळणी आज काय शिकलो मौखिक संवाद फळा
🟢 इयत्ता 2 री –31 January 2026
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी वाचन सराव मोठ्याने वाचन मार्गदर्शन पाठ 2 गणित वजाबाकी कृती खेळ पद्धत मणी 3 EVS झाडे निरीक्षण चर्चा पाने 4 कला चित्रकला सर्जनशील प्रात्यक्षिक रंग 5 गोष्ट गोष्ट सांगणे श्रवण कथन चित्र 6 खेळ संघ खेळ सहभाग मैदानी चेंडू 7 पुनरावृत्ती उजळणी मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🟢 इयत्ता 3 री
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी परिच्छेद वाचन वाचन चर्चा पुस्तक 2 गणित भागाकार कृती उदाहरणे कार्ड 3 EVS प्राणी निरीक्षण चित्र चर्चा चित्रे 4 हस्तकला कागद घडी कृती प्रात्यक्षिक कागद 5 नाट्य भूमिकानाट्य अभिनय गटकार्य मुखवटे 6 खेळ मैदानी खेळ प्रत्यक्ष खेळ पद्धत चेंडू 7 उजळणी पुनरावलोकन मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔵 इयत्ता 4 थी –31 January 2026
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी वाचन समज वाचन चर्चा पाठ 2 गणित भिन्न कृती वस्तू वापर कागद तुकडे 3 EVS स्वच्छता निरीक्षण चर्चा पोस्टर 4 कला रंगसंगती सर्जनशील प्रात्यक्षिक रंग 5 प्रश्नमंजुषा सामान्य ज्ञान सहभाग स्पर्धा प्रश्नपत्रिका 6 खेळ धावणे प्रत्यक्ष मैदानी चेंडू 7 उजळणी उजळणी मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔵 इयत्ता 5 वी
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी गोष्ट लेखन लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित दशांश कृती उदाहरणे चार्ट 3 विज्ञान पाणी प्रयोग निरीक्षण साहित्य 4 कला हस्तकला सर्जन प्रात्यक्षिक कागद 5 भाषण माझे स्वप्न सादरीकरण संवाद विषय कार्ड 6 खेळ संघभावना प्रत्यक्ष मैदानी खेळसाधने 7 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔷 इयत्ता 6 वी –31 January 2026
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी वाचन समज चर्चा प्रश्नोत्तर पाठ 2 गणित पूर्णांक कृती उदाहरणे वही 3 विज्ञान वनस्पती निरीक्षण चर्चा चार्ट 4 इतिहास संस्कृती कथन चित्र चर्चा चित्रे 5 कला पोस्टर सर्जनशील प्रात्यक्षिक रंग 6 खेळ व्यायाम प्रत्यक्ष मैदानी साहित्य 7 उजळणी उजळणी मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔷 इयत्ता 7 वी
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी निबंध लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित प्रमाण कृती समस्या वही 3 विज्ञान उष्णता प्रयोग निरीक्षण साहित्य 4 भूगोल वातावरण चर्चा नकाशा नकाशा 5 भाषण आत्मविश्वास सादरीकरण संवाद कार्ड 6 खेळ संघखेळ प्रत्यक्ष मैदानी चेंडू 7 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔷 इयत्ता 8 वी –31 January 2026
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी व्याकरण सराव उदाहरणे पुस्तक 2 गणित रेषीय समीकरणे कृती उदाहरणे वही 3 विज्ञान दाब प्रयोग निरीक्षण साहित्य 4 नागरिकशास्त्र हक्क चर्चा समूहकार्य चार्ट 5 प्रकल्प पर्यावरण गटकार्य सादरीकरण चार्ट पेपर 6 खेळ तंदुरुस्ती प्रत्यक्ष मैदानी साहित्य 7 उजळणी उजळणी मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔷 इयत्ता 9 वी
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी लेखन कौशल्य लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित घातांक कृती उदाहरणे वही 3 विज्ञान पेशी प्रयोग निरीक्षण साहित्य 4 इतिहास स्वातंत्र्य लढा चर्चा कथन चार्ट 5 वादविवाद सामाजिक विषय सहभाग संवाद कार्ड 6 खेळ योगासन प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक चटई 7 उजळणी उजळणी मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
🔷 इयत्ता 10 वी –31 January 2026
तासिका विषय मुद्दा अनुभव तंत्रे साहित्य 1 मराठी लेखन कौशल्य लेखन मार्गदर्शन वही 2 गणित सांख्यिकी कृती उदाहरणे वही 3 विज्ञान पर्यावरण चर्चा आकृती चार्ट 4 भूगोल उद्योग चर्चा नकाशा नकाशा 5 मार्गदर्शन करिअर संवाद समुपदेशन माहितीपत्र 6 खेळ ध्यान प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक चटई 7 उजळणी पुनरावृत्ती मौखिक प्रश्नोत्तर फळा
📚 वर्गनिहाय गृहपाठ – 31 January 2026
📘 इयत्ता 1 ली
मराठी: माझे आवडते फळ – चित्र काढा
गणित: 1 ते 30 अंक लिहा
EVS: माझ्या घरातील 5 वस्तूंची नावे लिहा
📗 इयत्ता 2 री
मराठी: 10 सोपे शब्द लिहा
गणित: 1 ते 50 मोजणी
EVS: झाडांचे उपयोग – 3 ओळी
📕 इयत्ता 3 री
मराठी: छोटा परिच्छेद वाचा
गणित: 3 चा पाढा
EVS: प्राण्यांची नावे – 5
📙 इयत्ता 4 थी
मराठी: 5 नामे लिहा
गणित: भिन्नांची 5 उदाहरणे
EVS: स्वच्छतेचे महत्त्व
📓 इयत्ता 5 वी
मराठी: “माझी शाळा” निबंध
गणित: दशांश उदाहरणे 5
विज्ञान: पाण्याचे उपयोग
📒 इयत्ता 6 वी
मराठी: वाचनावर 5 प्रश्न
गणित: पूर्णांक उदाहरणे
विज्ञान: वनस्पतींचे प्रकार
📔 इयत्ता 7 वी
मराठी: 1 पान लेखन
गणित: प्रमाण उदाहरणे
विज्ञान: उष्णतेचे उपयोग
📓 इयत्ता 8 वी
मराठी: व्याकरण सराव
गणित: समीकरणे 5
नागरिकशास्त्र: मूलभूत हक्क
📘 इयत्ता 9 वी
मराठी: “खेळाचे महत्त्व” निबंध
गणित: घातांक उदाहरणे
इतिहास: स्वातंत्र्य चळवळ माहिती
📕 इयत्ता 10 वी
मराठी: “माझे ध्येय” निबंध
गणित: सांख्यिकी उदाहरणे
विज्ञान: पर्यावरण संवर्धन
🧾 निष्कर्ष
31 January 2026 -दप्तरमुक्त शनिवार विद्यार्थ्यांना शिकण्याचा आनंद देणारा दिवस ठरतो. पुस्तकी ओझ्याविना शिकताना मुलांची सर्जनशीलता, सहभाग, आत्मविश्वास आणि जीवनकौशल्ये विकसित होतात. शिक्षण अधिक जिवंत, व्यवहार्य आणि संस्मरणीय बनवणे ही या उपक्रमाची खरी यशस्वीता आहे.