9 December 2025 -विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी एक आदर्श शैक्षणिक नियोजन
प्रस्तावना
आजच्या स्पर्धात्मक युगात विद्यार्थ्यांचा विकास केवळ पाठ्यपुस्तकांपुरता मर्यादित न ठेवता त्यांचा बौद्धिक, शारीरिक, भावनिक, सामाजिक आणि सर्जनशील विकास एकत्रितपणे घडवणे ही काळाची गरज आहे. याच उद्देशाने 9 डिसेंबर 2025 (मंगळवार) या दिवशी मराठी माध्यमाच्या 1 ली ते 10 वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी 8 तासांचा संतुलित, उपक्रमाधारित अध्ययन तक्ता तयार करण्यात आला आहे.
हा तक्ता बालभारती अभ्यासक्रमास पूरक असून विद्यार्थ्यांमध्ये अभ्यासाची गोडी, शिस्त, आत्मविश्वास आणि स्वावलंबन निर्माण करण्यासाठी उपयुक्त ठरणार आहे.
8 तासांचा तासिका तक्ता –9 December 2025
| तासिका | 1 ली | 2 री | 3 री | 4 थी | 5 वी | 6 वी | 7 वी | 8 वी | 9 वी | 10 वी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | चित्रवाचन | शब्दवाचन | गोष्टवाचन | कविता वाचन | परिच्छेद वाचन | माहिती वाचन | विचार वाचन | लेख वाचन | प्रेरणादायी वाचन | सामाजिक लेख वाचन |
| 2 | अक्षरलेखन | शब्दलेखन | वाक्यलेखन | उतारा लेखन | निबंध लेखन | निबंध लेखन | निबंध लेखन | मुद्देसूद लेखन | उत्तर लेखन सराव | उत्तर लेखन सराव |
| 3 | अंकओळख | बेरीज | वजाबाकी | गुणाकार | उदाहरण सराव | उदाहरण सराव | समीकरणे | अल्जेब्रा | बोर्ड पॅटर्न | बोर्ड पॅटर्न |
| 4 | रंगभरण | चित्रकला | पोस्टर | पोस्टर | घोषवाक्य | घोषवाक्य | चित्रस्पर्धा | पोस्टर स्पर्धा | पोस्टर स्पर्धा | पोस्टर स्पर्धा |
| 5 | गोष्ट ऐकणे | गोष्ट सांगणे | प्रश्नोत्तर | चर्चासत्र | प्रेरणादायी कथा | प्रेरणादायी कथा | प्रेरणादायी कथा | व्यक्तिमत्त्व विकास | व्यक्तिमत्त्व विकास | व्यक्तिमत्त्व विकास |
| 6 | शैक्षणिक खेळ | शैक्षणिक खेळ | GK गेम | प्रश्नमंजुषा | प्रश्नमंजुषा | प्रश्नमंजुषा | प्रश्नमंजुषा | प्रश्नमंजुषा | प्रश्नमंजुषा | प्रश्नमंजुषा |
| 7 | मैदानी खेळ | मैदानी खेळ | मैदानी खेळ | मैदानी खेळ | खो-खो | खो-खो | कबड्डी | कबड्डी | कबड्डी | कबड्डी |
| 8 | स्वयंअभ्यास | स्वयंअभ्यास | वाचन तासिका | वाचन तासिका | वाचन + शंका निरसन | वाचन + शंका निरसन | गटचर्चा | गटचर्चा | गटचर्चा | गटचर्चा |
8 तासांच्या अध्ययन तक्त्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये
या अभ्यास तक्त्यामध्ये खालील घटकांचा समतोल साधण्यात आला आहे —9 December 2025
- 📖 वाचन कौशल्य विकास – चित्रवाचन, गोष्टवाचन, लेखवाचन
- ✍️ लेखन कौशल्य – अक्षरलेखन, निबंध लेखन, मुद्देसूद लेखन
- ➕ गणितीय कौशल्य – बेरीज, वजाबाकी, अल्जेब्रा, समीकरणे
- 🎨 कला व सर्जनशीलता – चित्रकला, पोस्टर, घोषवाक्य
- 🧠 बौद्धिक विकास – प्रश्नमंजुषा, सामान्य ज्ञान खेळ
- 🏃 शारीरिक विकास – खो-खो, कबड्डी, मैदानी खेळ
- 📚 स्वयंअभ्यास व गटचर्चा – शेवटच्या तासिकेत विशेष भर
या सर्व उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांचा विकास केवळ अभ्यासकेंद्रित नसून जीवनकेंद्रित होतो.
दैनिक अध्ययन तक्ता – शिक्षकांसाठी मार्गदर्शक
DIKSHA पोर्टल – डिजिटल शिक्षण व्यासपीठ
वर्गनिहाय शैक्षणिक महत्त्व
🔹 1 ली ते 4 थी
या वर्गांसाठी अभ्यास तक्त्यामध्ये —9 December 2025
- चित्रवाचन
- शब्दलेखन
- रंगभरण
- गोष्ट ऐकणे
- शैक्षणिक खेळ
- मैदानी खेळ
यांचा समावेश आहे. यामुळे मुलांची —
- वाचनाची गोडी वाढते
- एकाग्रता वाढते
- आत्मविश्वास विकसित होतो
- खेळातून शिस्त आणि संघभावना तयार होते
🔹 5 वी ते 7 वी
या वर्गांसाठी —
- निबंध लेखन
- गणितीय उदाहरण सराव
- घोषवाक्य लेखन
- प्रश्नमंजुषा
- प्रेरणादायी कथा
- खो-खो, कबड्डी
यामुळे विद्यार्थ्यांची —
- लेखन क्षमता वाढते
- तर्कशक्ती विकसित होते
- नेतृत्वगुण आणि संघभावना तयार होते
🔹 8 वी ते 10 वी
या वर्गांसाठी विशेष भर देण्यात आला आहे —
- लेख वाचन
- मुद्देसूद उत्तरलेखन
- अल्जेब्रा व बोर्ड पॅटर्न सराव
- पोस्टर स्पर्धा
- व्यक्तिमत्त्व विकास
- प्रश्नमंजुषा
- गटचर्चा
यामुळे विद्यार्थ्यांची —9 December 2025
- परीक्षा तयारी मजबूत होते
- विचार मांडण्याची क्षमता वाढते
- आत्मविश्वास आणि निर्णयक्षमता विकसित होते
8 वी तासिका (शेवटचा तास) – स्वयंअभ्यास, वाचन व गटचर्चा
या दिनाच्या 8 वी तासिकेत प्रार्थना न ठेवता “स्वयंअभ्यास, वाचन व गटचर्चा” अशी योजना करण्यात आली आहे. यामागील उद्दिष्टे —9 December 2025
- विद्यार्थ्यांनी स्वतःचा अभ्यास स्वतः नियोजित करणे
- शंका विचारण्याची सवय लावणे
- गटात चर्चा करून शिकण्याची सवय लागणे
- आत्मपरीक्षणाची जाणीव निर्माण होणे
हा बदल विद्यार्थ्यांना स्वतंत्र विचार करणारा आणि जबाबदार शिकणारा विद्यार्थी बनवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
शिक्षकांसाठी मार्गदर्शन
शिक्षकांनी या दिवशी —9 December 2025
- प्रत्येक उपक्रमाचा उद्देश विद्यार्थ्यांना समजावून सांगावा
- मुलांना मोकळेपणाने बोलण्याची संधी द्यावी
- चुकांवर शिक्षा न करता सकारात्मक मार्गदर्शन करावे
- प्रत्येक तासिकेनंतर 2–3 विद्यार्थ्यांकडून “आज काय शिकलात?” असा अभिप्राय घ्यावा
यामुळे शिक्षक आणि विद्यार्थी यांच्यातील नातेसंबंध अधिक दृढ होतात.
निष्कर्ष
9 डिसेंबर 2025 साठी तयार करण्यात आलेला हा 8 तासांचा अध्ययन तक्ता विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी अत्यंत उपयुक्त व परिणामकारक ठरणारा आहे.
या तक्त्यामुळे —
- वाचनातून ज्ञान वाढते
- लेखनातून आत्मविश्वास निर्माण होतो
- गणितातून तर्कशक्ती विकसित होते
- कलेतून सर्जनशीलता वाढते
- खेळातून शिस्त आणि संघभावना तयार होते
- स्वयंअभ्यासातून जबाबदारीची जाणीव निर्माण होते
खऱ्या अर्थाने, हा अध्ययन तक्ता म्हणजे “शिक्षण + संस्कार + कौशल्य + व्यक्तिमत्त्व विकास” यांचा सुंदर संगम आहे.