Amol Muzumdar — एक असा कोच ज्याने स्वतः भारतासाठी एकही सामना खेळला नाही, पण भारतीय महिला क्रिकेट संघाला 2025 मध्ये पहिलं विश्वविजेतेपद मिळवून दिलं. त्यांच्या शांत नेतृत्वशैलीतून, तांत्रिक तयारीतून आणि मानसिक मजबुतीच्या दृष्टिकोनातून भारतीय संघाने इतिहास रचला. जाणून घ्या कसा “न खेळलेला विजेता” भारताला जिंकवणारा कोच ठरला.
प्रस्तावना
ज्याला खेळायला मिळालं नाही, त्याने जिंकवून दिलं विश्वविजेतेपद-2025 मध्ये भारतीय महिला क्रिकेट संघाने इतिहास रचला — पहिल्यांदाच ICC Women’s Cricket World Cup जिंकला! मैदानावर खेळाडूंनी जिद्दीने लढत दिली, पण या विजयामागे एक “शांत नेता” होता — Amol Muzumdar.तो असा कोच आहे, ज्याने स्वतः भारतासाठी एकही सामना खेळला नाही, पण ज्याने भारतीय क्रिकेटला “जिंकण्याची मानसिकता” शिकवली.त्याने मैदानावरून नव्हे, तर मनातून संघ तयार केला.भारतीय क्रिकेटची कथा सांगताना आपण सचिन, द्रविड, गांगुली, धोनी यांचा उल्लेख सहज करतो. पण काही नावं अशी असतात जी प्रकाशझोतात नसतात तरी इतिहासात आपली अमिट छाप सोडून जातात.अशाच एका खेळाडूचं नाव आहे अमोल अनंत मुजुमदार.
Motivational Stories — प्रेरणादायी व्यक्तिमत्वे
Amol Muzumdar – ESPN Cricinfo Profile
मुंबईच्या गल्ली-बोळांत वाढलेला हा मुलगा, एक दिवस भारतासाठी खेळायचं हेच स्वप्न बाळगून पुढे आला. त्याचं जीवन हे “यश म्हणजे फक्त टाळ्यांचा गजर नाही, तर प्रयत्नांची सातत्यपूर्ण शिदोरी आहे” याचं उत्तम उदाहरण आहे.
त्याने भारतासाठी एकही सामना खेळला नाही, पण क्रिकेटचं खऱ्या अर्थाने शिक्षण दिलं. आज तो भारताच्या महिला संघाचा मुख्य प्रशिक्षक आहे — आणि त्याचं संपूर्ण जीवन “हार मानली नाही” या विचाराचं जिवंत प्रतीक आहे.
बालपण आणि क्रिकेटमधील सुरुवात
Amol Muzumdar यांचा जन्म 11 नोव्हेंबर 1974 रोजी मुंबईत झाला. शिक्षण शारदा आश्रम विद्यालयात — जिथे त्याच्यासोबत सचिन तेंडुलकर आणि विनोद कांबळी सारखे भविष्यातले दिग्गजही होते.
लहानपणीच अमोलला खेळात प्रचंड रस होता. शिक्षक आणि प्रशिक्षकांनी त्याची प्रतिभा ओळखली.
शाळेच्या स्पर्धांमधून त्याने आपली छाप सोडली आणि लवकरच तो मुंबईच्या क्रिकेट सर्किटमध्ये ओळखला जाणारा खेळाडू झाला.
सचिन आणि कांबळी यांच्यासोबत त्याचा “हारिस शिल्ड” सामना अजूनही प्रसिद्ध आहे. त्यावेळी सचिन आणि कांबळीने एकत्रित 664 धावा केल्या होत्या. त्या संघात अमोलही होता.
याच काळात अमोलने ठरवलं — क्रिकेट म्हणजे माझं आयुष्य.
रणजी पदार्पण — स्वप्नांची सुरुवात
1993 साली अमोलने मुंबईसाठी रणजी पदार्पण केलं. आणि काय सुरुवात केली! पदार्पणातच 260 धावा ठोकल्या — ती आजही एक विक्रमी सुरुवात मानली जाते.त्या काळात मुंबईच्या संघात सचिन, कांबळी, संजय मांजरेकर, वसीम जाफर असे मोठे खेळाडू होते. तरीही अमोलने आपल्या दमदार फलंदाजीने लक्ष वेधलं.पुढील काही वर्षांत तो मुंबई रणजी संघाचा आधारस्तंभ बनला.त्याच्या बॅटिंगमध्ये तंत्र, संयम, आणि प्रचंड सातत्य होतं.फर्स्ट क्लास क्रिकेटमध्ये त्याने 171 सामने खेळले, 11,167 धावा केल्या आणि 30 शतके झळकावली.त्याची फलंदाजी म्हणजे एक क्लासिक पाठ — “how to play long innings”.
पण या सर्व यशानंतरही भारतीय संघात प्रवेश मात्र झाला नाही. अनेकदा नाव राखीव यादीत आलं, पण कधी निवड झाली नाही.काहींसाठी हे शेवट असतं, पण अमोलसाठी हा फक्त नवीन प्रवासाचा आरंभ होता.
अपूर्णतेतून आत्मविश्वास — “मी खेळलो नाही, पण शिकलो खूप”
Amol Muzumdar यांना राष्ट्रीय संघात स्थान न मिळणं ही फक्त त्याची नाही, तर भारतीय क्रिकेट व्यवस्थेचीही कहाणी आहे.
पण त्याने निराश न होता, या अनुभवाला शिक्षणाचं रूप दिलं.
त्याने स्वतः सांगितलं आहे —
“मी भारतासाठी खेळलो नाही, पण प्रत्येक सामन्यात मी भारतासाठीच खेळत होतो.”
तो खेळाडू म्हणून जिथे पोहोचू शकला नाही, तिथे त्याने कोच म्हणून मार्गदर्शनाचं साम्राज्य उभं केलं.
मुंबईसाठी, असमसाठी आणि अंध्रप्रदेशासाठी खेळताना त्याने तरुणांना नेहमी प्रेरित केलं.
त्याचं मैदानावरचं वर्तन, संघासाठीची बांधिलकी आणि शांत नेतृत्व — या सर्व गोष्टींनी त्याला नैसर्गिक नेता बनवलं.
Amol Muzumdar यांच्या अपूर्णतेनेच त्याला पूर्ण केलं.त्यांनी दाखवून दिलं —
“कधी कधी तुमचं स्वप्न पूर्ण होत नाही, कारण तुम्हाला काहीतरी मोठं घडवायचं असतं.”
प्रशिक्षक म्हणून नवा अध्याय — महिलांच्या संघाचं सोनं
2023 मध्ये Amol Muzumdar यांची भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (Head Coach) म्हणून नियुक्ती झाली.
त्याच्या नेतृत्वाखाली संघाने नवीन आत्मविश्वास आणि आक्रमकता दाखवली आहे.
तो खेळाडूंच्या मानसिकतेवर काम करतो, संवाद साधतो, आणि प्रत्येक खेळाडूला “तू महत्त्वाची आहेस” अशी जाणीव करून देतो.
त्याचं कोचिंग तत्त्व —
“शिस्त + स्वातंत्र्य = उत्कृष्टता.”
त्याच्या मार्गदर्शनाखाली भारताने मोठ्या स्पर्धांमध्ये चांगली कामगिरी केली, विशेषतः ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंडविरुद्ध.आज महिला संघाला एक “प्रोफेशनल आणि प्रगतीशील ओळख” देण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे.
न खेळलेला विजेता — एक वेगळी दृष्टी (200 शब्द)
Amol Muzumdar हे “कधीही भारतासाठी न खेळलेला महान खेळाडू” म्हणून ओळखला जातो.
पण खरी गोष्ट अशी आहे की, त्याने भारतासाठीच जगलाय.त्याने संघांना तयार केलं, खेळाडूंना घडवलं, आणि मैदानाबाहेरही भारतीय क्रिकेटला दिशा दिली.
त्याचं जीवन सांगतं —
“यश म्हणजे पदक नाही, तर प्रयत्नांचा प्रवास आहे.”
निष्कर्ष — शांततेतून उमटलेला गाजावाजा
Amol Muzumdar याचं जीवन हे क्रिकेटमधील अप्रत्यक्ष यशाचं जिवंत उदाहरण आहे.
त्याने कोणावर टीका केली नाही, कोणावर दोष ठेवला नाही — फक्त आपलं काम केलं.
आज जेव्हा भारतीय महिला संघ उंच भरारी घेतो, तेव्हा त्या यशाच्या पार्श्वभूमीवर अमोल मुजुमदार यांचा “शांत गाजावाजा” ऐकू येतो.
तो दाखवून देतो —
“ज्याचं नाव नाही त्याचं कामच त्याचं नाव बनतं.”