smartbharatmanch@gmail.com 
हा लेख प्राचीन भारतीय आणि जगातील काही महत्त्वाच्या सभ्यता – Indus Valley Civilization, Mesopotamia, Ancient Egypt यांचा सखोल अभ्यास देतो. यात त्यांच्या स्थानिक शासन, अर्थव्यवस्था, समाजरचना, धर्म, कला, लेखन प्रणाली, विज्ञान आणि ऐतिहासिक महत्त्व यांचा मराठी + इंग्रजी मिश्र स्वरूपात आढावा आहे. CTET 2026 Social Science – History तयारीसाठी अत्यंत उपयुक्त. प्रस्तावना प्राचीन भारतीय व … Read more
या लेखात विद्यार्थ्यांच्या भावना, भावनिक विकास, व्यक्तिमत्वाची संकल्पना, प्रमुख व्यक्तिमत्व सिद्धांत, तसेच भावनिक बुद्धिमत्ता (Emotional Intelligence – EI) यांचे समग्र, सोपे आणि CTET-उपयुक्त स्पष्टीकरण दिले आहे. शिक्षकांना आणि CTET विद्यार्थ्यांना मुलांच्या वर्तणुकीच्या समजून घेण्यासाठी हा विषय अत्यंत महत्त्वाचा आहे. प्रस्तावना — भावनिक विकास (Emotional Development) आणि व्यक्तिमत्व विकास (Personality Development) हे बालविकासातील दोन अत्यंत महत्त्वाचे … Read more
हा लेख CTET 2026 साठी Learning & (अधिगम व अध्यापन) या अत्यंत महत्त्वाच्या युनिटचा सखोल आणि सोपा आढावा देतो. विद्यार्थ्यांचे शिकण्याचे मार्ग, प्रेरणा, भावना, चुका, वर्गव्यवस्थापन, सामाजिक-सांस्कृतिक घटक, समस्या सोडवणे, तर्कशक्ती आणि सर्जनशीलता या सर्वांचा balance असलेला मिश्र अभ्यास येथे दिला आहे.English संकल्पना व मराठी स्पष्टीकरण यांचा सुंदर मिलाफ असल्याने हा लेख परीक्षेतील theory, pedagogy … Read more
हा लेख भारतातील पहिल्या प्राचीन साम्राज्यांचा (First Empires) सखोल अभ्यास देतो — जसे मौर्य, गुप्त, सातवाहन, कुषाण आणि इतर महत्त्वाची राजवंश. लेखात त्यांच्या उदयाची कारणे, प्रशासन व्यवस्था, कर प्रणाली, सैन्यरचना, सांस्कृतिक कार्य, धार्मिक योगदान, व्यापार, नाणेव्यवस्था आणि त्यांच्या विशेष कामगिरीचा मराठी + English मिश्र स्वरूपात सविस्तर आढावा दिला आहे. प्रस्तावना भारतीय इतिहासात “प्राचीन साम्राज्ये (First … Read more
11 December 2025 -या लेखामध्ये 11 डिसेंबर 2025 साठी सर्व इयत्तांसाठी (1–10 वी) 8 तासांचा अचूक व उपयोगी अध्ययन तक्ता दिला आहे. प्रत्येक वर्गासाठी तासिकानुसार वाचन, लेखन, गणित, प्रकल्प, कला, खेळ आणि जीवनमूल्य शिक्षण अशा विविध घटकांचा समावेश केला आहे. हा तक्ता शिक्षकांना दैनंदिन अभ्यासक्रम नियोजनात मदत करतो आणि विद्यार्थ्यांचा उत्साह व शिकण्याची गुणवत्ता वाढवण्यासाठी … Read more
Inclusive Education म्हणजे प्रत्येक विद्यार्थ्याला—अपंग, प्रतिभावान, वेगवेगळ्या भाषा, संस्कृती किंवा आर्थिक पार्श्वभूमी असलेल्या मुलांना—एकाच वर्गात समान शिक्षण देणारी पद्धत. In this article, आपण learner diversity, special needs, learning disabilities, gifted learners, teaching strategies आणि teacher ची भूमिका सोप्या भाषेत समजून घेतो. This mixed Marathi-English guide will help CTET candidates, teachers आणि students to understand the … Read more
हा लेख “प्रारंभिक समाज आणि मानवाची उत्पत्ती” प्रारंभिक समाज आणि मानवाची उत्पत्ती (Early Societies & Human Evolution) या टॉपिकवर आधारित आहे. यात आपण मानवाच्या सुरुवातीच्या जीवनशैलीपासून आधुनिक मानवाच्या उत्क्रांती पर्यंतचा प्रवास पाहतो. शिकारी-संग्रहक जीवन, पहिले शेतकरी आणि चारवाहे जीवन, सामाजिक संघटना, साधने, भाषा, कला, आणि धार्मिक श्रद्धा यांचा सविस्तर अभ्यास केला आहे. लेखात विद्यार्थ्यांसाठी पेडागोजिकल … Read more
10 December 2025-विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण शैक्षणिक विकासासाठी एक प्रभावी दिवस नियोजन प्रस्तावना आजच्या शिक्षणपद्धतीत, विद्यार्थी फक्त पाठ्यपुस्तकातील धडे पाठ करून पुढे जाऊ शकत नाहीत. त्यांना वाचन, लेखन, गणित, विचारक्षमता, सर्जनशीलता आणि शारीरिक विकास यांचा समान समतोल लाभणे आवश्यक आहे.याच लक्षात घेऊन 10 December 2025 या दिवशी 1 ली ते 10 वीपर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी 8 तासांचे संतुलित, उपक्रमाधारित, … Read more
भारत आता Digital India 2.0 च्या नव्या टप्प्यात प्रवेश करत आहे. पुढील दशकात तंत्रज्ञान, सेवा, शिक्षण, अर्थव्यवस्था आणि नागरिकांचे जीवन यामध्ये मोठे डिजिटल बदल दिसणार आहेत. खाली भारताला 2030 पर्यंत बदलून टाकतील असे 7 महत्त्वाचे डिजिटल ट्रेंड दिले आहेत. प्रस्तावना भारत वेगाने डिजिटल परिवर्तनाच्या नव्या पर्वात प्रवेश करत आहे. 2015 मध्ये सुरू झालेलं Digital India … Read more
Intelligence म्हणजे काय? Spearman, Thurstone, Gardner चे सिद्धांत, IQ संकल्पना, बुद्धिमत्तेचे प्रकार व चाचण्या यावर आधारित CTET 2026 साठी संपूर्ण मार्गदर्शक लेख. प्रस्तावना प्रत्येक व्यक्ती वेगळी असते, तिची विचारशक्ती, समज, समस्या सोडवण्याची पद्धत, शिकण्याची गतीही वेगळी असते. या सर्व क्षमतांचा एकत्रित परिणाम म्हणजेच बुद्धिमत्ता . शिक्षणशास्त्र, मानसशास्त्र तसेच CTET, TET, MPSC, UPSC अशा स्पर्धा परीक्षांमध्ये … Read more