“Cardinal and Ordinal Numbers:– सोप्या उदाहरणांसह समजून घ्या – गणिताचा पाया मजबूत करा!”
प्रस्तावना
संख्याशास्त्राचा अभ्यास करताना, विद्यार्थ्यांनी Cardinal Numbers (मूळ संख्याः किती आहेत हे सांगणाऱ्या संख्या) आणि Ordinal Numbers (क्रमांक/स्थान दर्शविणाऱ्या संख्या) चा नीट अभ्यास करणे अत्यंत महत्वाचे आहे. ही संकल्पना केवळ गणितातच नव्हे, तर दैनंदिन जीवनात, शाळेत, शास्त्रात, खेळांमध्ये आणि अगदी विविध व्यवसायांमध्येही महत्त्वाची आहे.
उदाहरणार्थ, जर एखाद्या शाळेतील विद्यार्थी आपल्या वर्गात २५ विद्यार्थी आहेत हे सांगत असेल, तर आपण Cardinal Number वापरतो. पण जर आपण सांगत असू की “राम पहिला आला”, तर आपण Ordinal Number वापरत आहोत.
Showing the Directions and Sub-Directions | Map Reading-इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती
१. Cardinal Numbers म्हणजे काय?
Cardinal Numbers म्हणजे किती गोष्टी आहेत हे दर्शविणारी संख्या. हे आपल्याला संख्या मोजायला मदत करतात.
हे किंवा “मूळ संख्या” (Counting Numbers) म्हणून ओळखले जातात.
मूळ वैशिष्ट्ये:
- वस्तू मोजतात
- 1, 2, 3, 4… अशी क्रमवार वाढ
- Addition, Subtraction मध्ये वापरले जातात
उदाहरणे:
| वस्तू | Cardinal Number |
|---|---|
| एखाद्या खोलीत खुर्च्या | 6 खुर्च्या |
| फळांची संख्या | 10 सफरचंदे |
| शाळेतील विद्यार्थी | 45 विद्यार्थी |
| खाण्याची प्लेट | 3 प्लेट्स |
उदाहरणे:Cardinal and Ordinal Numbers
- माझ्याकडे ७ पुस्तकं आहेत.
- बागेत १५ फुलं उगवली आहेत.
- तुमच्या वर्गात ३० विद्यार्थी आहेत.
Cardinal Numbers चा उपयोग आपण किती आहेत हे मोजण्यासाठी करतो.
Types Of Nouns– English Grammar स्पष्टीकरण – इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती
२. Ordinal Numbers म्हणजे काय?
Ordinal Numbers म्हणजे क्रम किंवा स्थान दर्शविणारी संख्या. याचा अर्थ, वस्तू कोणत्या क्रमांकावर आहे हे सांगतो.
हे आपल्याला सांगते की एखादी गोष्ट पहिली, दुसरी, तिसरी आहे किंवा सातव्या स्थानावर आहे.
मूळ वैशिष्ट्ये:
- क्रम दर्शवतात
- 1st, 2nd, 3rd… किंवा पहिला, दुसरा, तिसरा…
- स्पर्धा, शाळा, वेळापत्रक, खेळात महत्त्वाचे
उदाहरणे:Cardinal and Ordinal Numbers
| घटना | Ordinal Number |
|---|---|
| स्पर्धा जिंकल्यानंतर क्रम | 1st (पहिला) |
| शाळेतील विद्यार्थी | 5th (पाचवा) |
| बागेत फुल | 3rd (तिसरे) |
उदाहरणे:
- राम पहिला आला.
- श्याम दुसरा आला.
- मी तिसरा विद्यार्थी आहे.
Ordinal Numbers चा उपयोग आपण क्रम किंवा स्थान दाखवण्यासाठी करतो.
३. Cardinal and Ordinal Numbers मध्ये फरक
| गुणधर्म | Cardinal Number | Ordinal Number |
|---|---|---|
| अर्थ | किती आहेत | कोणत्या क्रमांकावर आहे |
| उदाहरण | 1, 2, 3, 4, 5… | 1st, 2nd, 3rd… (पहिला, दुसरा, तिसरा…) |
| उपयोग | मोजण्यासाठी | क्रम दाखवण्यासाठी |
| वाक्यात वापर | “माझ्याकडे ५ पुस्तकं आहेत” | “राम पहिला आला” |
Smart Bharat Manch – Correct Spelling & Numbers

लक्षात घ्या:
- Cardinal = मोजणी
- Ordinal = क्रम / स्थान
४. उदाहरणांसह समजावणी
Cardinal Numbers:
- ८ फळं = किती फळं? → ८ (Cardinal)
- १२ खुर्च्या = किती खुर्च्या? → १२ (Cardinal)
Ordinal Numbers:
- मी पहिला आलो. → पहिला (Ordinal)
- तुमची शाळा दुसरी आहे. → दुसरी (Ordinal)
दोन्ही एकत्र वापर:
- शाळेत ३० विद्यार्थी आहेत (Cardinal)
- त्यामध्ये राम तिसऱ्या क्रमांकावर आला (Ordinal)
Correct and Incorrect Spellings-इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती – शुद्ध–अशुद्ध शब्द

५. दैनंदिन जीवनातील उपयोग
Cardinal Numbers चा वापर:
- खरेदीसाठी: ५ सफरचंदे, २ दुधाचे पॅकेट्स
- घरातील वस्तू मोजण्यासाठी: ३ खुर्च्या, ७ पुस्तके
- शाळा किंवा अभ्यासासाठी: ४ प्रकरणे, १० प्रश्न
Ordinal Numbers चा वापर:
- स्पर्धा किंवा परीक्षा क्रम: १ला जिंकले, २रा पराभूत
- दैनंदिन कामांचे वेळापत्रक: पहिला उपाहार, दुसरी कामे
- क्रमवारीने ओळख: पहिला अध्यापक, दुसरी गार्डन लाइन
६. सरावासाठी वर्कशीट
भाग A: Cardinal Numbers ओळखा
- माझ्याकडे ७ फळं आहेत. Cardinal Number कोणता आहे?
- शाळेत ४० विद्यार्थी आहेत.
- बागेत १२ फुले आहेत.
- तिने ५ किताबं वाचली.
- ८ खुर्च्या खोलीत आहेत.
उत्तर: ७, ४०, १२, ५, ८
भाग B: Ordinal Numbers ओळखा
- राम पहिला आला. Ordinal Number कोणता आहे?
- श्याम दुसरा आला.
- मी तिसरा विद्यार्थी आहे.
- तुमची शाळा चौथ्या क्रमांकावर आहे.
- तू पाचव्या दिवशी आलो.
उत्तर: पहिला, दुसरा, तिसरा, चौथा, पाचवा

भाग C: Cardinal → Ordinal बदला
- 1 →
- 2 →
- 3 →
- 4 →
- 5 →
उत्तर: 1st (पहिला), 2nd (दुसरा), 3rd (तिसरा), 4th (चौथा), 5th (पाचवा)
भाग D: Ordinal → Cardinal बदला
- पहिला →
- दुसरा →
- तिसरा →
- चौथा →
- पाचवा →
उत्तर: 1, 2, 3, 4, 5
भाग E: संपूर्ण वाक्यात वापरा.
- मला ६ फळं द्या. (Cardinal)
- मी दुसऱ्या क्रमांकावर आलो. (Ordinal)
- बागेत १० झाडं आहेत. (Cardinal)
- शाळेची बस चौथ्या ठिकाणी आहे. (Ordinal)
- माझ्याकडे १२ रंगीबेरंगी पेन्सिल आहेत. (Cardinal)
Ordinal & Cardinal Numbers Explanation
भाग F: उच्च श्रेणीचे प्रश्न
- जर तुमच्या वर्गात ४५ विद्यार्थी असतील, Cardinal Number काय असेल?
- जर तुम्ही स्पर्धेत तिसऱ्या क्रमांकावर आलात, Ordinal Number काय असेल?
- १० पुस्तकं मला वाचायची आहेत, Cardinal Number कोणता?
- माझा भाऊ पाचव्या घरात राहतो, Ordinal Number काय?
- बागेत ७ फुलांचे झाड आहे, Cardinal Number कोणता?

निष्कर्ष
Cardinal and Ordinal Numbers चे नीट ज्ञान असणे हे विद्यार्थ्यांच्या गणितात मूलभूत कौशल्य आहे. या संख्यांचा योग्य वापर, उदाहरणे, सराव प्रश्न आणि दैनंदिन जीवनातील अनुभव यामुळे हे संकल्पना अधिक लक्षात राहतात.
इयत्ता ४थी शिष्यवृत्तीच्या विद्यार्थ्यांनी ह्या संकल्पना आत्मसात केल्या तर त्यांनी गणिताचा पाया मजबूत केला असे समजावे.
Read More :
Noun: English Grammar-4th Scholarship
Calendar–दिनदर्शिका -शिष्यवृत्ती परीक्षा इयत्ता ४ थी साठी सविस्तर लेख
| Select Adverbs : English Grammar-4th Scholarship(क्रियाविशेषण) | Adverbs : English Grammar-4th Scholarship(क्रियाविशेषण) |
|---|