समूहदर्शक शब्द (Collective Nouns)म्हणजे अनेक व्यक्ती, प्राणी किंवा वस्तूंच्या समूहाला दर्शवणारे शब्द. शिष्यवृत्ती परीक्षेमध्ये या विषयावर बहुपर्यायी प्रश्न विचारले जातात.
प्रस्तावना
मराठी भाषेमध्ये अनेक प्रकारचे शब्द आढळतात. काही शब्द व्यक्ती, प्राणी किंवा वस्तू दर्शवतात, तर काही शब्द अनेक व्यक्ती किंवा वस्तूंच्या समूहाला दर्शवतात. अशा शब्दांना समूहदर्शक शब्द (Collective Nouns) म्हणतात.
समूहदर्शक शब्दांचा वापर केल्यामुळे भाषा अधिक सुंदर आणि स्पष्ट होते. अनेक वस्तू किंवा व्यक्तींचा उल्लेख एका शब्दात करता येतो. उदाहरणार्थ – कळप, थवा, ताफा, गुच्छ, टोळी इत्यादी.
इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती परीक्षेत मराठी व्याकरणामध्ये समूहदर्शक शब्दांवर आधारित प्रश्न विचारले जातात. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी या विषयाचा सराव करणे आवश्यक आहे.
Emotional Intelligence : विशेष प्रश्न -भावनिक बुद्धिमत्ता-इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती
समूहदर्शक शब्द म्हणजे काय?
अनेक व्यक्ती, प्राणी किंवा वस्तूंच्या समूहाला दर्शवणारे शब्द म्हणजे समूहदर्शक शब्द(Collective Nouns).
उदाहरण
- पक्ष्यांचा थवा
- गाईंचा कळप
- सैनिकांचा ताफा
- फुलांचा गुच्छ
Prose : English-गद्य -इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती
काही महत्त्वाचे समूहदर्शक शब्द
गाईंचा कळप
पक्ष्यांचा थवा
माशांचा थवा
सैनिकांचा ताफा
फुलांचा गुच्छ
विद्यार्थ्यांचा वर्ग
चोरांची टोळी
झाडांचे वन
पुस्तकांचा जुडगा
माणसांचा समूह
डोंगरांची रांग
घोड्यांचा कळप
हत्तींचा कळप
शेळ्यांचा कळप
गाड्यांचा ताफा
सैनिकांची तुकडी
विद्यार्थ्यांची तुकडी
दगडांचा ढीग
गवताचा पुंजका
गुलाबांचा गुच्छ
झेंडूच्या फुलांचा गुच्छ
नावांचा ताफा
ढगांचा समूह
ताऱ्यांचा समूह
मुंग्यांचा समूह
कावळ्यांचा थवा
कबुतरांचा थवा
फुलपाखरांचा थवा
मुलांची टोळी
शिक्षकांचा समूह
वाक्यांमधील उपयोग-Collective Nouns
- आकाशात पक्ष्यांचा थवा उडत होता.
- शेतात गाईंचा कळप गवत खात होता.
- सैनिकांचा ताफा रस्त्याने जात होता.
- तिने मला फुलांचा गुच्छ दिला.
सरावासाठी 50 MCQ प्रश्न
प्रश्न 1
गाईंचा ______.
A) थवा
B) कळप
C) ताफा
D) गुच्छ
उत्तर – कळप
प्रश्न 2
पक्ष्यांचा ______.
A) कळप
B) थवा
C) ताफा
D) गुच्छ
उत्तर – थवा
प्रश्न 3
सैनिकांचा ______.
A) ताफा
B) थवा
C) कळप
D) गुच्छ
उत्तर – ताफा
प्रश्न 4
फुलांचा ______.
A) थवा
B) कळप
C) गुच्छ
D) ताफा
उत्तर – गुच्छ
प्रश्न 5
माशांचा ______.
A) थवा
B) कळप
C) टोळी
D) वर्ग
उत्तर – थवा
प्रश्न 6
चोरांची ______.
A) टोळी
B) गुच्छ
C) ताफा
D) कळप
उत्तर – टोळी
प्रश्न 7
विद्यार्थ्यांचा ______.
A) वर्ग
B) थवा
C) गुच्छ
D) ताफा
उत्तर – वर्ग
प्रश्न 8
पुस्तकांचा ______.
A) जुडगा
B) कळप
C) थवा
D) गुच्छ
उत्तर – जुडगा
प्रश्न 9
झाडांचे ______.
A) वन
B) कळप
C) ताफा
D) गुच्छ
उत्तर – वन
प्रश्न 10
माणसांचा ______.
A) गुच्छ
B) समूह
C) थवा
D) कळप
उत्तर – समूह
प्रश्न 11
हत्तींचा ______.
A) कळप
B) गुच्छ
C) वर्ग
D) थवा
उत्तर – कळप
प्रश्न 12
गुलाबांचा ______.
A) गुच्छ
B) थवा
C) कळप
D) ताफा
उत्तर – गुच्छ
प्रश्न 13
डोंगरांची ______.
A) रांग
B) गुच्छ
C) ताफा
D) कळप
उत्तर – रांग
प्रश्न 14
गाड्यांचा ______.
A) ताफा
B) कळप
C) गुच्छ
D) वर्ग
उत्तर – ताफा
प्रश्न 15
शिक्षकांचा ______.
A) समूह
B) थवा
C) कळप
D) गुच्छ
उत्तर – समूह
प्रश्न 16-Collective Nouns
कावळ्यांचा ______.
A) थवा
B) गुच्छ
C) कळप
D) ताफा
उत्तर – थवा
प्रश्न 17
घोड्यांचा ______.
A) कळप
B) थवा
C) गुच्छ
D) ताफा
उत्तर – कळप
प्रश्न 18
गाण्यांचा ______.
A) संग्रह
B) थवा
C) गुच्छ
D) ताफा
उत्तर – संग्रह
प्रश्न 19-Collective Nouns
ताऱ्यांचा ______.
A) समूह
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – समूह
प्रश्न 20
ढगांचा ______.
A) समूह
B) गुच्छ
C) थवा
D) ताफा
उत्तर – समूह
प्रश्न 21 ते 50
प्रश्न 21
शेळ्यांचा ______.
A) कळप
B) थवा
C) गुच्छ
D) ताफा
उत्तर – कळप
प्रश्न 22
कबुतरांचा ______.
A) थवा
B) गुच्छ
C) कळप
D) ताफा
उत्तर – थवा
प्रश्न 23
मुलांची ______.
A) टोळी
B) कळप
C) गुच्छ
D) थवा
उत्तर – टोळी
प्रश्न 24
फुलांचा ______.
A) गुच्छ
B) थवा
C) कळप
D) ताफा
उत्तर – गुच्छ
प्रश्न 25
गाड्यांचा ______.
A) ताफा
B) थवा
C) गुच्छ
D) कळप
उत्तर – ताफा
प्रश्न 26
पर्वतांची ______.
A) रांग
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – रांग
प्रश्न 27
झाडांचे ______.
A) वन
B) कळप
C) थवा
D) गुच्छ
उत्तर – वन
प्रश्न 28
पुस्तकांचा ______.
A) जुडगा
B) कळप
C) गुच्छ
D) थवा
उत्तर – जुडगा
प्रश्न 29-Collective Nouns
विद्यार्थ्यांची ______.
A) तुकडी
B) कळप
C) गुच्छ
D) थवा
उत्तर – तुकडी
प्रश्न 30
सैनिकांची ______.
A) तुकडी
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – तुकडी
प्रश्न 31
दगडांचा ______.
A) ढीग
B) कळप
C) थवा
D) गुच्छ
उत्तर – ढीग
प्रश्न 32
गवताचा ______.
A) पुंजका
B) कळप
C) गुच्छ
D) थवा
उत्तर – पुंजका
प्रश्न 33
ताऱ्यांचा ______.
A) समूह
B) कळप
C) थवा
D) गुच्छ
उत्तर – समूह
प्रश्न 34
ढगांचा ______.
A) समूह
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – समूह
प्रश्न 35
मुंग्यांचा ______.
A) समूह
B) कळप
C) गुच्छ
D) थवा
उत्तर – समूह
प्रश्न 36
फुलपाखरांचा ______.
A) थवा
B) कळप
C) गुच्छ
D) ताफा
उत्तर – थवा
प्रश्न 37-Collective Nouns
गुलाबांचा ______.
A) गुच्छ
B) कळप
C) थवा
D) ताफा
उत्तर – गुच्छ
प्रश्न 38
नावांचा ______.
A) ताफा
B) कळप
C) थवा
D) गुच्छ
उत्तर – ताफा
प्रश्न 39
घोड्यांचा ______.
A) कळप
B) थवा
C) गुच्छ
D) ताफा
उत्तर – कळप
प्रश्न 40
माशांचा ______.
A) थवा
B) कळप
C) गुच्छ
D) ताफा
उत्तर – थवा
प्रश्न 41
कावळ्यांचा ______.
A) थवा
B) गुच्छ
C) कळप
D) ताफा
उत्तर – थवा
प्रश्न 42
हत्तींचा ______.
A) कळप
B) गुच्छ
C) थवा
D) ताफा
उत्तर – कळप
प्रश्न 43
सैनिकांचा ______.
A) ताफा
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – ताफा
प्रश्न 44
मुलांचा ______.
A) समूह
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – समूह
प्रश्न 45
फुलांचा ______.
A) गुच्छ
B) कळप
C) थवा
D) ताफा
उत्तर – गुच्छ
प्रश्न 46
गाड्यांचा ______.
A) ताफा
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – ताफा
प्रश्न 47-Collective Nouns
झाडांचा ______.
A) वन
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – वन
प्रश्न 48
पुस्तकांचा ______.
A) संग्रह
B) कळप
C) गुच्छ
D) थवा
उत्तर – संग्रह
प्रश्न 49
शिक्षकांचा ______.
A) समूह
B) कळप
C) गुच्छ
D) थवा
उत्तर – समूह
प्रश्न 50
डोंगरांची ______.
A) रांग
B) गुच्छ
C) कळप
D) थवा
उत्तर – रांग
निष्कर्ष
समूहदर्शक शब्द(Collective Nouns) हे मराठी व्याकरणातील महत्त्वाचे घटक आहेत. हे शब्द अनेक व्यक्ती, प्राणी किंवा वस्तूंच्या समूहाला दर्शवतात. अशा शब्दांचा वापर केल्याने भाषा अधिक सुंदर, स्पष्ट आणि प्रभावी बनते.
विद्यार्थ्यांनी समूहदर्शक शब्दांचा सराव केल्यास मराठी भाषेचे ज्ञान वाढते आणि परीक्षेमध्ये चांगले गुण मिळवता येतात.
Read More :
Names of Colours – इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती (English)
Parts of Human Body : इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती (मानवी शरीराचे भाग)