Functional Grammar

Functional Grammar :इयत्ता ४थी शिष्यवृत्ती -कार्यात्मक व्याकरण

by

MSCE 4th Scholarship परीक्षा साठी कार्यात्मक व्याकरणाचा (Functional Grammar)संपूर्ण मार्गदर्शक. वर्णमाला, शब्दकोश क्रम, शब्दांच्या जाती, लिंग, वचन, काळ, विरामचिन्हे, शुद्ध–अशुद्ध शब्द, प्रत्यय आणि उपसर्ग यासह उदाहरणे आणि MCQs दिले आहेत. अभ्यास करा, सराव करा, आणि परीक्षा जिंका!

कार्यात्मक व्याकरण -(Functional Grammar)

भाषा योग्य प्रकारे समजून घेण्यासाठी आणि वापरण्यासाठी व्याकरण आवश्यक असते. खालील सर्व घटक शिष्यवृत्ती परीक्षेसाठी खूप महत्त्वाचे आहेत.

१) वर्णमाला (Alphabet)

व्याख्या:
भाषेतील सर्व अक्षरांचा समूह म्हणजे वर्णमाला.

मराठी वर्णमाला दोन प्रकारची असते:

  • स्वर (Vowels) – अ, आ, इ…
  • व्यंजन (Consonants) – क, ख, ग…

उदाहरणे (वर्ण ओळखा):Functional Grammar

  1. अ – स्वर
  2. आ – स्वर
  3. इ – स्वर
  4. उ – स्वर
  5. क – व्यंजन
  6. ग – व्यंजन
  7. च – व्यंजन
  8. ट – व्यंजन
  9. त – व्यंजन
  10. म – व्यंजन

Letters of Alphabets(English) – MSCE 4th Scholarship-अक्षरांची ओळख आणि शब्द निर्मिती

२) शब्दकोशाप्रमाणे शब्दांचा क्रम

व्याख्या:
शब्दांची मांडणी वर्णमालेच्या क्रमाने करणे म्हणजे शब्दकोशाप्रमाणे क्रम लावणे.

उदाहरणे:(Functional Grammar)

(अव्यवस्थित → योग्य क्रम)

  1. झाड, अंबा, कावळा → अंबा, कावळा, झाड
  2. माशी, घर, आकाश → आकाश, घर, माशी
  3. तारा, चंद्र, सूर्य → चंद्र, तारा, सूर्य
  4. पेन, पुस्तक, बॅग → बॅग, पेन, पुस्तक
  5. दूध, भात, आमटी → आमटी, दूध, भात
  6. नदी, डोंगर, झरा → डोंगर, नदी, झरा
  7. राजा, प्रजा, सैनिक → प्रजा, राजा, सैनिक
  8. खेळ, अभ्यास, गाणे → अभ्यास, गाणे, खेळ
  9. आई, बाबा, आजी → आई, आजी, बाबा
  10. कापूस, ऊस, ज्वारी → ऊस, कापूस, ज्वारी

Language GK – इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती -भाषिक सामान्यज्ञान 

३) शब्दांच्या जाती

(अ) नाम

व्याख्या:
व्यक्ती, वस्तू, ठिकाण, प्राणी यांच्या नावाला नाम म्हणतात.

उदाहरणे:

  1. मुलगा
  2. शाळा
  3. पुस्तक
  4. नदी
  5. भारत
  6. झाड
  7. गाय
  8. सूर्य
  9. आई
  10. डोंगर

(आ) सर्वनाम

व्याख्या:
नामाऐवजी येणाऱ्या शब्दांना सर्वनाम म्हणतात.

उदाहरणे:

  1. मी
  2. तू
  3. तो
  4. ती
  5. ते
  6. आपण
  7. आम्ही
  8. तुम्ही
  9. हा
  10. हे

(इ) विशेषण

व्याख्या:
नामाचे गुण सांगणाऱ्या शब्दाला विशेषण म्हणतात.

उदाहरणे:

  1. मोठा
  2. लहान
  3. गोड
  4. कडू
  5. सुंदर
  6. उंच
  7. जाड
  8. निळा
  9. गरम
  10. थंड

(ई) क्रियापद

व्याख्या:
कृती दाखवणाऱ्या शब्दाला क्रियापद म्हणतात.

उदाहरणे:

  1. धावतो
  2. खातो
  3. लिहितो
  4. बसतो
  5. खेळतो
  6. वाचतो
  7. गातो
  8. झोपतो
  9. येतो
  10. जातो

MSCE(Understanding)-इयत्ता 4 थी शिष्यवृत्ती :बुद्धिमत्ता – आकलन

४) लिंग (Gender)

व्याख्या:
नामाच्या व्यक्ती, प्राणी किंवा वस्तूच्या स्त्री-पुरुष प्रकाराला लिंग म्हणतात. मराठीत ३ प्रकारचे लिंग असतात:

उदाहरणे: घर, झाड, फुल, पुस्तक, पाणी, डोंगर, खोली, अंगण, शाळा, मैदान

पुल्लिंग (Masculine) – पुरुष किंवा पुरुषप्रकार दर्शवणारे नाम

उदाहरणे: मुलगा, राजा, वाघ, देव, शेतकरी, बकरा, भाऊ, मामा, शिक्षक, काका

स्त्रीलिंग (Feminine) – स्त्री किंवा स्त्रीप्रकार दर्शवणारे नाम

उदाहरणे: मुलगी, राणी, वाघीण, देवी, शेतकरीण, बकरी, बहीण, मामी, शिक्षिका, काकू

नपुंसकलिंग (Neuter) – ना पुरुष ना स्त्री, निर्जीव वस्तू किंवा सामान्य संज्ञा दर्शवणारे नाम

५) वचन

व्याख्या:
संख्या दाखवणारा प्रकार म्हणजे वचन.

एकवचन → अनेकवचन

  1. मुलगा – मुलगे
  2. फुल – फुले
  3. पुस्तक – पुस्तके
  4. घर – घरे
  5. पक्षी – पक्षी
  6. नदी – नद्या
  7. झाड – झाडे
  8. बाई – बाया
  9. शाळा – शाळा
  10. गाय – गायी

६) काळ

व्याख्या:
क्रिया कधी घडते हे सांगणारा प्रकार म्हणजे काळ.

उदाहरणे:

  1. मी खेळतो. (वर्तमान)
  2. मी खेळलो. (भूत)
  3. मी खेळेन. (भविष्य)
  4. ती गाते.
  5. ती गायली.
  6. ती गाईल.
  7. तो खातो.
  8. तो खाल्ला.
  9. तो खाईल.
  10. आम्ही जाऊ.

७) विरामचिन्हे

व्याख्या:
वाचन करताना थांबा दाखवणाऱ्या खुणांना विरामचिन्हे म्हणतात.

उदाहरणे:Functional Grammar

  1. । (पूर्णविराम)
  2. , (स्वल्पविराम)
  3. ? (प्रश्नचिन्ह)
  4. ! (उद्गारचिन्ह)
  5. : (द्विबिंदू)
  6. ; (अर्धविराम)
  7. “ ” (उद्धरणचिन्ह)
  8. – (रेषा)
  9. ( ) (कंस)
  10. … (त्रिबिंदू)

८) वाक्याचे भाग

व्याख्या:
वाक्यात कर्ता आणि क्रियापद हे मुख्य भाग असतात.

उदाहरणे:

  1. राम शाळेत जातो.
  2. आई स्वयंपाक करते.
  3. पक्षी उडतो.
  4. मुलगा खेळतो.
  5. ती गाणे गाते.
  6. आम्ही अभ्यास करतो.
  7. गाय गवत खाते.
  8. सूर्य उगवतो.
  9. वारा वाहतो.
  10. मुले धावतात.

९) शुद्ध – अशुद्ध शब्द-(Functional Grammar)

अशुद्धशुद्ध
  1. विद्याालय – विद्यालय
  2. मुल्गा – मुलगा
  3. पुस्त्क – पुस्तक
  4. शाळाा – शाळा
  5. गनपती – गणपती
  6. राजु – राजू
  7. पन – पण
  8. आहें – आहे
  9. करतोय – करतो आहे
  10. घरां – घर

१०) प्रत्ययघटित शब्द

व्याख्या:
शब्दाच्या शेवटी प्रत्यय लावून तयार होणारे शब्द.

उदाहरणे:Functional Grammar

  1. खेळ + णे = खेळणे
  2. वाच + क = वाचक
  3. शिक + णे = शिकणे
  4. लिहि + णे = लिहिणे
  5. काम + गार = कामगार
  6. सुंदर + ता = सुंदरता
  7. मोठा + पणा = मोठेपणा
  8. गरीब + ई = गरीबी
  9. गोड + वा = गोडवा
  10. बोल + णे = बोलणे

११) उपसर्गघटित शब्द

व्याख्या:
शब्दाच्या सुरुवातीला उपसर्ग लावून तयार होणारे शब्द.

उदाहरणे:

  1. अ + न्याय = अन्याय
  2. सु + शिक्षित = सुशिक्षित
  3. नि + रोगी = निरोगी
  4. दु + ख = दुःख
  5. अ + शक्य = अशक्य
  6. प्र + वास = प्रवास
  7. परि + पूर्ण = परिपूर्ण
  8. उप + कार = उपकार
  9. वि + चार = विचार
  10. सम + तोल = समतोल

मराठी व्याकरण पूर्ण माहिती (Marathi Vyakaran) – विस्तृत grammar मजकूर. Marathi Vyakaran-संपूर्ण मराठी व्याकरण

कार्यात्मक व्याकरण -(Functional Grammar)

१) वर्णमाला – MCQs

  1. खालीलपैकी स्वर कोणता?
    A) क B) त C) अ D) म
  2. ‘ग’ हा कोणता वर्ण आहे?
    A) स्वर B) व्यंजन C) मात्रा D) शब्द
  3. खालीलपैकी व्यंजन कोणते?
    A) आ B) इ C) उ D) च
  4. ‘ए’ हा आहे —
    A) व्यंजन B) स्वर C) जोडाक्षर D) शब्द
  5. ‘प’ या वर्णाचा प्रकार —
    A) स्वर B) व्यंजन C) मात्रा D) चिन्ह
  6. ‘ओ’ हा —
    A) स्वर B) व्यंजन C) अंक D) शब्द
  7. ‘झ’ हा —
    A) स्वर B) व्यंजन C) मात्रा D) विरामचिन्ह
  8. खालीलपैकी स्वर नाही —
    A) अ B) ई C) क D) उ
  9. ‘न’ कोणता वर्ण?
    A) स्वर B) व्यंजन C) मात्रा D) चिन्ह
  10. ‘औ’ हा —
    A) स्वर B) व्यंजन C) जोडाक्षर D) शब्द

२) शब्दकोश क्रम

  1. योग्य क्रम कोणता?
    A) झाड, अंबा, कावळा
    B) अंबा, कावळा, झाड
    C) कावळा, झाड, अंबा
    D) झाड, कावळा, अंबा
  2. योग्य क्रम: घर, आकाश, माशी
    A) घर, माशी, आकाश
    B) आकाश, घर, माशी
    C) माशी, घर, आकाश
    D) आकाश, माशी, घर
  3. योग्य क्रम: तारा, सूर्य, चंद्र
    A) सूर्य, तारा, चंद्र
    B) चंद्र, तारा, सूर्य
    C) तारा, चंद्र, सूर्य
    D) चंद्र, सूर्य, तारा
  4. बॅग, पेन, पुस्तक →
    A) पेन, बॅग, पुस्तक
    B) बॅग, पेन, पुस्तक
    C) पुस्तक, पेन, बॅग
    D) बॅग, पुस्तक, पेन
  5. दूध, आमटी, भात →
    A) आमटी, भात, दूध
    B) दूध, भात, आमटी
    C) भात, आमटी, दूध
    D) आमटी, दूध, भात
  6. आई, आजी, बाबा →
    A) बाबा, आई, आजी
    B) आई, बाबा, आजी
    C) आई, आजी, बाबा
    D) आजी, आई, बाबा
  7. नदी, झरा, डोंगर →
    A) डोंगर, नदी, झरा
    B) नदी, डोंगर, झरा
    C) झरा, नदी, डोंगर
    D) डोंगर, झरा, नदी
  8. खेळ, अभ्यास, गाणे →
    A) गाणे, खेळ, अभ्यास
    B) अभ्यास, गाणे, खेळ
    C) खेळ, गाणे, अभ्यास
    D) अभ्यास, खेळ, गाणे
  9. कापूस, ऊस, ज्वारी →
    A) ज्वारी, कापूस, ऊस
    B) ऊस, कापूस, ज्वारी
    C) कापूस, ज्वारी, ऊस
    D) ऊस, ज्वारी, कापूस
  10. राजा, सैनिक, प्रजा →
    A) सैनिक, प्रजा, राजा
    B) प्रजा, राजा, सैनिक
    C) राजा, प्रजा, सैनिक
    D) प्रजा, सैनिक, राजा

३) नाम

  1. ‘शाळा’ हा शब्द —
    A) सर्वनाम B) नाम C) क्रियापद D) विशेषण
  2. ‘भारत’ —
    A) नाम B) क्रियापद C) विशेषण D) सर्वनाम
  3. ‘गाय’ —
    A) नाम B) सर्वनाम C) विशेषण D) क्रियापद
  4. ‘पुस्तक’ —
    A) नाम B) विशेषण C) सर्वनाम D) क्रियापद
  5. ‘आई’ —
    A) नाम B) सर्वनाम C) क्रियापद D) विशेषण
  6. ‘डोंगर’ —
    A) नाम B) विशेषण C) सर्वनाम D) क्रियापद
  7. ‘सूर्य’ —
    A) नाम B) सर्वनाम C) क्रियापद D) विशेषण
  8. ‘मुलगा’ —
    A) विशेषण B) नाम C) क्रियापद D) सर्वनाम
  9. ‘नदी’ —
    A) नाम B) सर्वनाम C) विशेषण D) क्रियापद
  10. ‘झाड’ —
    A) नाम B) विशेषण C) सर्वनाम D) क्रियापद

४) सर्वनाम

  1. ‘मी’ — A) नाम B) सर्वनाम C) क्रियापद D) विशेषण
  2. ‘तो’ — A) सर्वनाम B) नाम C) क्रियापद D) विशेषण
  3. ‘ती’ — A) सर्वनाम B) नाम C) विशेषण D) क्रियापद
  4. ‘आपण’ — A) सर्वनाम B) नाम C) क्रियापद D) विशेषण
  5. ‘तुम्ही’ — A) सर्वनाम B) नाम C) क्रियापद D) विशेषण
  6. ‘हे’ — A) सर्वनाम B) नाम C) विशेषण D) क्रियापद
  7. ‘हा’ — A) सर्वनाम B) नाम C) क्रियापद D) विशेषण
  8. ‘आम्ही’ — A) सर्वनाम B) नाम C) विशेषण D) क्रियापद
  9. ‘ते’ — A) सर्वनाम B) नाम C) विशेषण D) क्रियापद
  10. ‘तू’ — A) सर्वनाम B) नाम C) क्रियापद D) विशेषण

५) विशेषण

  1. ‘मोठा’ — A) नाम B) विशेषण C) सर्वनाम D) क्रियापद
  2. ‘गोड’ — A) विशेषण B) नाम C) क्रियापद D) सर्वनाम
  3. ‘सुंदर’ — A) विशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) क्रियापद
  4. ‘निळा’ — A) विशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) क्रियापद
  5. ‘गरम’ — A) विशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) क्रियापद
  6. ‘थंड’ — A) विशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) क्रियापद
  7. ‘लहान’ — A) विशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) क्रियापद
  8. ‘उंच’ — A) विशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) क्रियापद
  9. ‘जाड’ — A) विशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) क्रियापद
  10. ‘कडू’ — A) विशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) क्रियापद

६) क्रियापद

  1. ‘खातो’ — A) नाम B) क्रियापद C) सर्वनाम D) विशेषण
  2. ‘धावतो’ — A) क्रियापद B) नाम C) विशेषण D) सर्वनाम
  3. ‘बसतो’ — A) क्रियापद B) नाम C) सर्वनाम D) विशेषण
  4. ‘खेळतो’ — A) क्रियापद B) नाम C) सर्वनाम D) विशेषण
  5. ‘गातो’ — A) क्रियापद B) नाम C) विशेषण D) सर्वनाम
  6. ‘येते’ — A) क्रियापद B) नाम C) विशेषण D) सर्वनाम
  7. ‘जातो’ — A) क्रियापद B) नाम C) सर्वनाम D) विशेषण
  8. ‘झोपतो’ — A) क्रियापद B) नाम C) विशेषण D) सर्वनाम
  9. ‘वाचतो’ — A) क्रियापद B) नाम C) सर्वनाम D) विशेषण
  10. ‘लिहितो’ — A) क्रियापद B) नाम C) विशेषण D) सर्वनाम

७) लिंग

  1. मुलगा — ?
    A) स्त्रीलिंग B) पुल्लिंग C) नपुंसकलिंग D) काहीच नाही
  2. राणी — A) स्त्रीलिंग B) पुल्लिंग C) नपुंसकलिंग D) सर्वनाम
  3. वाघीण — A) स्त्रीलिंग B) पुल्लिंग C) नपुंसकलिंग D) विशेषण
  4. देव — A) पुल्लिंग B) स्त्रीलिंग C) नपुंसकलिंग D) सर्वनाम
  5. शिक्षिका — A) स्त्रीलिंग B) पुल्लिंग C) नपुंसकलिंग D) नाम
  6. बकरा — A) पुल्लिंग B) स्त्रीलिंग C) नपुंसकलिंग D) विशेषण
  7. बकरी — A) स्त्रीलिंग B) पुल्लिंग C) नपुंसकलिंग D) सर्वनाम
  8. मामा — A) पुल्लिंग B) स्त्रीलिंग C) नपुंसकलिंग D) विशेषण
  9. काकू — A) स्त्रीलिंग B) पुल्लिंग C) नपुंसकलिंग D) नाम
  10. भाऊ — A) पुल्लिंग B) स्त्रीलिंग C) नपुंसकलिंग D) विशेषण

८) वचन

  1. मुलगा → ?
    A) मुलगे B) मुलगा C) मुलगी D) मुलं
  2. फुल → ?
    A) फुले B) फुलं C) फुली D) फुला
  3. घर → ?
    A) घरे B) घरं C) घरी D) घर
  4. नदी → ?
    A) नद्या B) नदी C) नदीं D) नद
  5. पुस्तक → ?
    A) पुस्तके B) पुस्तकं C) पुस्तका D) पुस्तक
  6. गाय → ?
    A) गायी B) गाय C) गाया D) गायं
  7. झाड → ?
    A) झाडे B) झाडं C) झाडी D) झाड
  8. बाई → ?
    A) बाया B) बाई C) बाय D) बाईं
  9. शाळा → ?
    A) शाळा B) शाळी C) शाळे D) शाळ
  10. पक्षी → ?
    A) पक्षी B) पक्षींची C) पक्षे D) पक्षीं

९) काळ

  1. “मी खेळतो” —
    A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) नाही
  2. “मी खेळलो” —
    A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) नाही
  3. “मी खेळेन” —
    A) भविष्य B) वर्तमान C) भूत D) नाही
  4. “ती गाते” —
    A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) नाही
  5. “ती गायली” —
    A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) नाही
  6. “तो खाईल” —
    A) भविष्य B) वर्तमान C) भूत D) नाही
  7. “आम्ही जातो” —
    A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) नाही
  8. “तो गेला” —
    A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) नाही
  9. “मी जाईन” —
    A) भविष्य B) वर्तमान C) भूत D) नाही
  10. “ती लिहिते” —
    A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) नाही

१०) विरामचिन्हे

  1. पूर्णविराम चिन्ह —
    A) , B) । C) ? D) !
  2. प्रश्नचिन्ह —
    A) ! B) ? C) । D) ,
  3. उद्गारचिन्ह —
    A) ! B) ? C) , D) ;
  4. स्वल्पविराम —
    A) ; B) , C) : D) ।
  5. द्विबिंदू —
    A) : B) ; C) , D) ।
  6. अर्धविराम —
    A) ; B) : C) , D) ।
  7. उद्धरणचिन्ह —
    A) “ ” B) ( ) C) – D) …
  8. कंस —
    A) ( ) B) “ ” C) , D) :
  9. त्रिबिंदू —
    A) … B) ; C) : D) ,
  10. रेषा —
    A) – B) : C) , D)

निष्कर्ष

कार्यात्मक व्याकरण (Functional Grammar)हे भाषेचा पाया आहे. वर्णमाला, शब्दकोश क्रम, शब्दांच्या जाती, लिंग, वचन, काळ, विरामचिन्हे, वाक्यरचना, शुद्ध–अशुद्ध शब्द, तसेच प्रत्यय व उपसर्ग यांचा नीट अभ्यास केल्यास विद्यार्थ्यांची भाषेवरील पकड मजबूत होते. हे घटक फक्त परीक्षेसाठीच नाहीत तर दैनंदिन बोलणे, वाचन आणि लेखन यासाठीही अत्यंत आवश्यक आहेत.

MSCE इयत्ता ४थी शिष्यवृत्ती परीक्षेत व्याकरणावर भरपूर प्रश्न विचारले जातात, त्यामुळे प्रत्येक घटक समजून घेऊन उदाहरणांसह सराव करणे गरजेचे आहे. नियम पाठ करण्यापेक्षा त्यांचा वापर करता येणे अधिक महत्त्वाचे आहे. नियमित सराव, MCQ सोडवणे आणि चुका दुरुस्त करणे यामुळे विद्यार्थी आत्मविश्वासाने परीक्षा देऊ शकतात.

म्हणूनच, कार्यात्मक व्याकरणाचा सखोल अभ्यास = जास्त गुण + चांगली भाषा कौशल्ये + परीक्षेत यश.

Read more :

MSCE 4th Scholarship Maths Number Sense: इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती गणित संख्याज्ञान

9 February 1951 :स्वतंत्र भारताचा पहिला श्वास — 1951 ची जनगणना आणि नव्या राष्ट्राची सुरुवात

Vocabulary-शब्दसंपत्ती-इयत्ता 4 थी शिष्यवृत्ती परीक्षा

Leave a Comment