Diwali Laxmi Pujan 2025-पूर्ण माहिती, पूजा विधी, मुहूर्त आणि महत्त्व

Laxmi Pujan हा दिवाळीतील सर्वात महत्वाचा सण आहे. या दिवशी घराघरात देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते आणि धन, संपत्ती, सौख्य आणि शांतीची प्रार्थना केली जाते. 2025 मधील लक्ष्मी पूजनाची तारीख, शुभ मुहूर्त, पूजा साहित्य आणि संपूर्ण विधी जाणून घेण्यासाठी हा लेख उपयुक्त आहे.

दिवाळी लक्ष्मी पूजनाची तारीख आणि मुहूर्त

2025 मध्ये दिवाळीचा मुख्य दिवस म्हणजे Laxmi Pujan , मंगळवार , 22 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जाणार आहे. या दिवशी अमावस्या तिथी असून ती धन, संपत्ती आणि सौभाग्याच्या प्रतीक म्हणून मानली जाते. लक्ष्मी पूजनाचा मुहूर्त सायंकाळी 6:45 ते 8:25 वाजेपर्यंत आहे. या वेळेत पूजन केल्यास विशेष फल प्राप्त होत असल्याचा विश्वास आहे.

लक्ष्मी पूजनापूर्वी घराची स्वच्छता करणे अत्यंत आवश्यक आहे. स्वच्छतेमुळे घरात सकारात्मक ऊर्जा वाढते आणि देवी लक्ष्मीची कृपा लाभते. याच दिवशी घराच्या मुख्य दारावर लक्ष्मीच्या पावलांचे ठसे काढले जातात आणि दिवे लावले जातात. व्यापारी वर्ग, शेतकरी आणि सर्वसामान्य लोक या दिवशी नवीन आर्थिक वर्षाची सुरुवात करतात, नवीन खाती उघडतात आणि धनप्राप्तीसाठी प्रार्थना करतात.

अशा दिवशी घरातील प्रत्येक व्यक्ती पूजा विधी पूर्ण श्रद्धेने पाळते. सर्व सदस्य दिवसभर स्वच्छ आणि सुव्यवस्थित राहतात. घरामध्ये फुले, नैवेद्य, दिवे आणि तोरण लावले जातात. या दिवशी केलेले छोटे छोटे उपाय आणि घराची सजावट देवी लक्ष्मीला आनंद देतात.

दिवाळीच्या दिवशी धन, आरोग्य आणि आनंदाची प्राप्ती होण्यासाठी योग्य मुहूर्तात पूजन करणे अनिवार्य मानले जाते. हे मुहूर्त दरवर्षी पंचांगानुसार निश्चित केले जाते. 2025 साठी दिलेला मुहूर्त विशेष फलदायी आहे आणि धार्मिक दृष्टिकोनातून अत्यंत शुभ मानला जातो.

धनत्रयोदशी 2025 – सोनं आणि नवीन सुरुवात

DrikPanchang – Diwali Laxmi Puja 2025

लक्ष्मी पूजनाचा इतिहास

Laxmi Pujan चा इतिहास प्राचीन काळापर्यंत जाऊन मिळतो. समुद्रमंथनाच्या कथेत लक्ष्मी देवीच्या प्रकट होण्याचा उल्लेख आहे. या कथेनुसार देवता आणि असुरांनी समुद्र मंथन केला आणि त्यातून लक्ष्मी देवी प्रकट झाल्या. लक्ष्मी देवी धन, संपत्ती आणि समृद्धीची प्रतीक असून तिचे पूजन विशेष शुभ मानले जाते.

पुराणांमध्ये लक्ष्मी पूजनाचा उल्लेख प्राचीन काळापासून केला जातो. या दिवशी घरात लक्ष्मीचं आगमन होईल, अशी श्रद्धा सर्वसामान्य लोकांमध्ये आहे. व्यापारी वर्गासाठी हा दिवस विशेष महत्त्वाचा मानला जातो कारण या दिवशी नवीन आर्थिक वर्षाची सुरुवात होते.

इतिहास सांगतो की, भगवान श्रीराम वनवास संपवून अयोध्येला परतले तेव्हा लोकांनी दीपप्रज्वलित करून आणि लक्ष्मी पूजन करून त्यांचे स्वागत केले. या पारंपरिक सणाच्या माध्यमातून लोक आर्थिक, सामाजिक आणि धार्मिक दृष्ट्या एकत्र येत असत.

लक्ष्मी पूजनाचा इतिहास केवळ धन मिळवण्यापुरता मर्यादित नाही, तर त्यामागे घरातील शुद्धता, सद्गुण आणि श्रमाचे महत्त्व देखील आहे. या सणाच्या माध्यमातून लोक आपल्या जीवनात शुभ विचार, आनंद आणि सामर्थ्य यांचे महत्त्व समजून घेतात.

Laxmi Pujan – आवश्यक साहित्य

Laxmi Pujan साठी योग्य साहित्य असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे कारण प्रत्येक वस्तूचा आपल्या विधीमध्ये धार्मिक आणि प्रतीकात्मक अर्थ आहे. या दिवशी पूजनात खालील वस्तू वापरल्या जातात.

सर्वप्रथम, घरात स्वच्छतेवर भर दिला जातो. पूजेसाठी नवीन मातीचे दिवे, तेल किंवा तूप यांचा वापर करावा लागतो. दिवे घरातील अंध:कार दूर करून प्रकाश आणि सकारात्मक ऊर्जा आणतात. पूजा करताना फुले विशेष महत्त्वाची आहेत. कमळ, झेंडू आणि विविध रंगीबेरंगी फुले देवी लक्ष्मीच्या आसनासाठी ठेवली जातात. कमळाचे फूल लक्ष्मीच्या सौंदर्याचे प्रतीक मानले जाते.

पूजा साहित्यामध्ये तांदूळ, हळद, कुंकू, अबीर आणि गुलाल देखील असते. या वस्तूंचा वापर घरात सौभाग्य, समृद्धी आणि शुद्धतेसाठी केला जातो. तांदूळ आणि हळद आयुष्यात सुख-समृद्धी आणतात असे मानले जाते. कुंकू आणि अबीर देवी लक्ष्मीला प्रसन्न करतात.

नवीन नाणी किंवा चलनी नोटा लक्ष्मीच्या पूजनात ठेवणे अनिवार्य मानले जाते. या वस्तू धनाची वृद्धी आणि आर्थिक स्थैर्य यांचे प्रतीक आहेत. तसेच मूर्ती ठेवताना श्री गणेश आणि लक्ष्मी देवी यांची मूर्ती एकत्र ठेवणे शुभ मानले जाते.

तांत्रिक दृष्टीने, पंचामृत – दूध, दही, मध, तूप आणि साखर – पूजेसाठी तयार केला जातो. या मिश्रणाचा उद्देश मन आणि आत्म्याला शुद्ध करणे हा आहे. त्याशिवाय साखर, मिठाई आणि फळं नैवेद्य म्हणून देवीला अर्पण केली जातात. या सर्व वस्तूंचा योग्य प्रमाणात आणि विधीप्रमाणे वापर लक्ष्मी पूजनाला अधिक फलदायी बनवतो.

Laxmi Pujan -विधी

Laxmi Pujan ची विधी हा फक्त धार्मिक विधी नाही, तर श्रद्धा, स्वच्छता आणि सकारात्मक ऊर्जा यांचा संगम आहे. पूजनाची सुरुवात सकाळी लवकर स्नान करून स्वच्छ कपडे घालून केली जाते. घराचे स्वच्छकरण अत्यंत महत्वाचे आहे कारण स्वच्छतेने घरातील नकारात्मक ऊर्जा दूर होते आणि देवी लक्ष्मीला प्रसन्न केले जाते.

संध्याकाळी घरातील मुख्य स्थानावर लक्ष्मी देवी, भगवान गणेश आणि कुबेर यांची मूर्ती पूर्वाभिमुख ठेवली जाते. पूजा सुरू करताना गणेशपूजन करणे अनिवार्य आहे, कारण गणेश देव अडथळे दूर करणारे मानले जातात. नंतर लक्ष्मी पूजन सुरू होते, ज्यामध्ये तांदुळावर मूर्ती ठेवून जल अर्पण, फुले, कुंकू आणि नैवेद्य अर्पण केले जाते.

लक्ष्मी मंत्र “ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः” पठण करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. याचे उच्चारण 108 वेळा केले जाते. पूजा संपल्यानंतर आरती केली जाते आणि घरातील सर्व सदस्यांनी प्रसाद घेतला जातो. या संपूर्ण प्रक्रियेमुळे घरात सुख, समृद्धी आणि धनाचे आगमन होते, अशी श्रद्धा आहे.

पूजेसाठी दिवे लावणे आणि घरात प्रकाश ठेवणे शुभ मानले जाते. तसेच घराच्या मुख्य दरवाज्यावर लक्ष्मी पावलांचे ठसे काढल्यास धन आणि सौख्याचे आगमन होईल असा विश्वास आहे. पूजनानंतर गरजू लोकांना धान्य, मिठाई किंवा पैसे देणे शुभ मानले जाते.

लक्ष्मी पूजनाचा अर्थ आणि महत्त्व

Laxmi Pujan हा केवळ धन प्राप्तीसाठी केलेला पूजा नव्हे, तर तो मन, विचार आणि कृत्य यांचा संतुलन साधण्याचा मार्ग आहे. लक्ष्मी देवी धन, संपत्ती, सौख्य आणि समृद्धीची देवता मानली जाते. या दिवशी घरातील प्रत्येक व्यक्ती देवी लक्ष्मीची कृपा मिळावी, अशी प्रार्थना करते. लक्ष्मी पूजन घरातील सकारात्मक ऊर्जा वाढवते आणि सर्व कुटुंबासाठी शांती, सुख आणि आनंद घेऊन येते.

धार्मिक दृष्टिकोनातून, लक्ष्मी पूजन ही श्रमाचे फल मिळवण्याची आणि प्रामाणिकपणे मिळालेल्या धनाचे पूजन करण्याची संधी आहे. जेथे स्वच्छता, श्रद्धा आणि कर्तव्यभाव आहे, तिथे लक्ष्मी नांदते, असे पुराणात सांगितले आहे. याचा अर्थ असा की, फक्त पैसा मिळवणे महत्त्वाचे नाही, तर त्याचा योग्य उपयोग आणि समाजातील कर्तव्य पार पाडणे देखील तितकेच आवश्यक आहे.

व्यावसायिक दृष्टिकोनातून लक्ष्मी पूजनाचा महत्त्व मोठा आहे. या दिवशी अनेक व्यापारी नवीन खाती उघडतात, आर्थिक वर्षाची सुरुवात करतात आणि व्यवसायात वाढ व्हावी, अशी प्रार्थना करतात. घरातील प्रत्येक सदस्य पूजा विधी पूर्ण श्रद्धेने पार पाडतो, जे घरातील नात्यांमध्ये सामंजस्य वाढवते आणि कुटुंबिक बंध घट्ट करते.

लक्ष्मी पूजनाचे महत्त्व फक्त धार्मिक किंवा आर्थिक नव्हे, तर सामाजिक आणि मानसिक दृष्टिकोनातूनही आहे. या दिवशी केलेले पूजन मनात सकारात्मक विचार निर्माण करतात, त्यातून मानसिक शांतता, संतोष आणि जीवनातील समृद्धी येते. त्यामुळे लक्ष्मी पूजन हा संपूर्ण जीवनातील समृद्धी आणि कल्याणाचा प्रतीक मानला जातो.

लक्ष्मी पूजनाचे उपाय आणि नियम

दिवाळीच्या दिवशी काही विशिष्ट उपाय आणि नियम पाळल्यास Laxmi Pujan अधिक फलदायी होते. सर्वप्रथम, घराची स्वच्छता आणि सजावट अत्यंत महत्वाची आहे. घरात दिवे लावल्यास अंध:कार दूर होतो आणि सकारात्मक ऊर्जा घरात प्रवेश करते. घराच्या मुख्य दरवाज्यावर लक्ष्मीचे पावलाचे ठसे काढणे शुभ मानले जाते.

पूजा करण्यापूर्वी सर्व सदस्य स्वच्छ स्नान करून स्वच्छ कपडे घालतात. पूजनासाठी आवश्यक साहित्य योग्य प्रमाणात आणि विधीप्रमाणे वापरले पाहिजे. लक्ष्मी पूजन करताना 108 वेळा “ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः” मंत्र पठण करणे आवश्यक आहे. पूजा संपल्यानंतर आरती केली जाते आणि घरातील सर्व सदस्यांनी प्रसाद घेतला पाहिजे.

या दिवशी केलेले दानही विशेष महत्वाचे आहे. गरजू लोकांना धान्य, मिठाई किंवा पैसे देणे घरात लक्ष्मीचं वास निर्माण करते. तसेच या दिवशी रात्री लक्ष्मी स्तोत्र, विष्णु सहस्रनाम किंवा धार्मिक ग्रंथांचे पठण केल्यास मन आणि घर शुद्ध होते.

असे उपाय फक्त धनवृद्धीसाठी नाहीत, तर मानसिक शांती, कुटुंबातील सौहार्द आणि सामाजिक कल्याण सुनिश्चित करतात. पूजनाच्या वेळेत योग्य मुहूर्तात विधी पूर्ण केल्यास देवी लक्ष्मीची कृपा घरात कायम राहते आणि प्रत्येक सदस्याच्या जीवनात सुख-समृद्धी येते.

निष्कर्ष

दिवाळी Laxmi Pujan हा सण आपल्या संस्कृतीचा आत्मा आहे. हा फक्त दीपप्रज्वलनाचा उत्सव नाही, तर अंध:कारातून प्रकाशाकडे जाण्याचे प्रतीक आहे. घर स्वच्छ ठेवणे, दिवे लावणे, पूजा विधी पाळणे आणि गरजू लोकांना दान देणे या सर्व क्रियांनी जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणतात.

लक्ष्मी पूजनाच्या माध्यमातून आपण केवळ धन प्राप्त करत नाही, तर मानसिक शांती, कुटुंबातील सामंजस्य आणि सामाजिक कल्याण देखील साधतो. हे सण सर्वांसाठी आनंद, समृद्धी आणि सौख्याचे वातावरण निर्माण करतो. प्रत्येक कुटुंबाने या दिवशी श्रद्धा आणि भक्तीने पूजा केली पाहिजे, ज्यामुळे देवी लक्ष्मीची कृपा कायम राहते.

आजच्या युगात डिजिटल पद्धतींचा वापर करून लक्ष्मी पूजन अधिक सुलभ झाले आहे. तरीही मुख्य उद्देश – श्रद्धा, स्वच्छता आणि सकारात्मक विचार ठेवणे – याचं पालन करणं आवश्यक आहे. या सणाचा आनंद, उत्साह आणि आध्यात्मिक फल मिळवण्यासाठी प्रत्येकजण श्रद्धेने आणि प्रेमाने सहभागी होतो.

दिवाळी लक्ष्मी पूजन आपल्याला शिकवतो की, जीवनात धन आणि संपत्ती प्राप्त करणे महत्त्वाचे असले तरी, त्यासाठी श्रम, प्रामाणिकपणा, स्वच्छता आणि सद्गुण असणे आवश्यक आहे. या सणाच्या माध्यमातून आपण आपल्या जीवनात समृद्धी, सुख-शांती आणि आनंद टिकवू शकतो.