Operations on Numbers-इयत्ता ४थी शिष्यवृत्ती परीक्षेत बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार आणि भागाकार या चार क्रियांवर भर असतो. फक्त उदाहरणे सोडवणे नाही, तर शाब्दिक उदाहरणे (Word Problems) समजून घेणे जास्त महत्त्वाचे असते.

➊ बेरीज (Addition) – पाच अंकी संख्यांपर्यंत, हातच्या (Carry) सह

दोन किंवा अधिक संख्या एकत्र करण्याची क्रिया म्हणजे बेरीज.

हातच्याची बेरीज म्हणजे काय?

एका स्थानी (ones, tens, hundreds…) बेरीज 10 पेक्षा जास्त झाली तर पुढच्या स्थानी 1 नेले जाते, त्याला हातची बेरीज म्हणतात.

उदाहरण: Operations on Numbers

  48,756  
+27,689  
---------
 76,445

Functional Grammar :इयत्ता ४थी शिष्यवृत्ती -कार्यात्मक व्याकरण 

शाब्दिक उदाहरण:

एका शाळेत मुलांची संख्या 48,756 आहे. दुसऱ्या शाळेत 27,689 मुले आहेत. दोन्ही शाळांमधील एकूण मुले किती?

उत्तर: 48,756 + 27,689 = 76,445 मुले

➋ वजाबाकी (Subtraction) – पाच अंकी संख्यांपर्यंत, हातची (Borrowing) सह

मोठ्या संख्येतून लहान संख्या काढणे म्हणजे वजाबाकी.

✳️ हातची वजाबाकी म्हणजे काय?

जेव्हा वरची संख्या लहान आणि खालची मोठी असेल, तेव्हा पुढच्या स्थानीतून 1 उसने घ्यावे लागते.

🔢 उदाहरण: Operations on Numbers

  65,432  
-27,586  
---------
 37,846

Letters of Alphabets(English) – MSCE 4th Scholarship-अक्षरांची ओळख आणि शब्द निर्मिती

शाब्दिक उदाहरण:Operations on Numbers

एका ग्रंथालयात 65,432 पुस्तके होती. त्यातील 27,586 पुस्तके वाटली. आता किती पुस्तके उरली?

उत्तर: 65,432 – 27,586 = 37,846 पुस्तके

➌ गुणाकार (Multiplication) – तीन अंकी × दोन अंकी संख्या

एकच संख्या पुन्हा पुन्हा बेरीज करण्याचा सोपा मार्ग म्हणजे गुणाकार.

🔢 उदाहरण:

   245  
×   36  
--------
  1470  
 7350  
--------
 8820

शाब्दिक उदाहरण:Operations on Numbers

एका पेटीत 245 पेन्सिली आहेत. अशा 36 पेट्या आहेत. एकूण पेन्सिली किती?

उत्तर: 245 × 36 = 8,820 पेन्सिली

➍ भागाकार (Division) – तीन अंकी ÷ दोन अंकी संख्या

मोठ्या संख्येचे समान भाग करणे म्हणजे भागाकार.

🔢 उदाहरण:

  864 ÷ 24 = 36

MSCE(Understanding)-इयत्ता 4 थी शिष्यवृत्ती :बुद्धिमत्ता – आकलन

शाब्दिक उदाहरण: Operations on Numbers

864 आंबे 24 मुलांमध्ये समान वाटले. प्रत्येक मुलाला किती आंबे मिळतील?

उत्तर: 864 ÷ 24 = 36 आंबे

परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

✅ अंक योग्य स्थानी लिहा
✅ हातची बेरीज / उसने वजाबाकी नीट करा
✅ शाब्दिक उदाहरण वाचताना —

• काय दिले आहे?
• काय विचारले आहे?
• कोणती क्रिया वापरायची?

वर्कशीट – संख्यांवरील क्रिया

इयत्ता – ४थी | एकूण प्रश्न – ५० | प्रत्येक १ गुण

🟢 भाग अ – बेरीज (१ ते १२)

1. 34,567 + 28,945 = ______
2. 56,789 + 17,654 = ______
3. 48,999 + 25,876 = ______
4. 67,458 + 18,763 = ______
5. 29,876 + 39,458 = ______
6. 75,689 + 14,327 = ______
7. 46,578 + 23,489 = ______
8. 88,765 + 10,999 = ______
9. 59,876 + 27,345 = ______
10. 63,458 + 19,876 = ______

शाब्दिक उदाहरणे:

11. एका गावात 45,678 लोक आहेत. दुसऱ्या गावात 23,456 लोक आहेत. एकूण लोकसंख्या किती? ______
12. एका शाळेत 36,789 पुस्तके होती. नवीन 14,567 पुस्तके आली. एकूण पुस्तके किती? ______

🔵 भाग ब – वजाबाकी (१३ ते २५)

13. 75,432 – 28,765 = ______
14. 64,000 – 27,589 = ______
15. 83,215 – 46,789 = ______
16. 92,468 – 37,954 = ______
17. 70,000 – 48,356 = ______
18. 85,600 – 29,875 = ______
19. 90,000 – 54,321 = ______
20. 76,543 – 18,765 = ______
21. 68,900 – 27,458 = ______
22. 59,876 – 39,654 = ______

शाब्दिक उदाहरणे:Operations on Numbers

23. एका दुकानात 85,000 रुपये होते. 27,450 रुपये खर्च झाले. किती उरले? ______
24. 72,345 झाडांपैकी 28,765 झाडे तोडली. किती उरली? ______
25. 60,000 पैकी 45,678 खर्च झाले. किती बाकी? ______

🟡 भाग क – गुणाकार (२६ ते ३८)

26. 245 × 36 = ______
27. 312 × 24 = ______
28. 408 × 15 = ______
29. 526 × 18 = ______
30. 739 × 22 = ______
31. 648 × 14 = ______
32. 357 × 16 = ______
33. 489 × 25 = ______
34. 275 × 32 = ______

शाब्दिक उदाहरणे:

35. एका पेटीत 125 बॉल आहेत. अशा 24 पेट्या आहेत. एकूण बॉल किती? ______
36. 348 विद्यार्थ्यांना 12 वही दिल्या. एकूण वही किती? ______
37. एका शेतात 215 झाडांच्या 18 ओळी आहेत. एकूण झाडे किती? ______
38. एका वर्गात 42 विद्यार्थी आहेत. अशा 15 वर्गांमध्ये किती विद्यार्थी? ______

🔴 भाग ड – भागाकार (३९ ते ५०)

39. 864 ÷ 24 = ______
40. 735 ÷ 21 = ______
41. 960 ÷ 32 = ______
42. 825 ÷ 25 = ______
43. 672 ÷ 28 = ______
44. 945 ÷ 27 = ______
45. 816 ÷ 34 = ______
46. 784 ÷ 28 = ______

शाब्दिक उदाहरणे:Operations on Numbers

47. 864 आंबे 24 मुलांमध्ये समान वाटले. प्रत्येकाला किती? ______
48. 735 रुपये 21 विद्यार्थ्यांमध्ये वाटले. प्रत्येकाला किती? ______
49. 960 पुस्तके 32 कपाटांमध्ये ठेवली. प्रत्येक कपाटात किती? ______
50. 825 लाडू 25 मुलांना समान वाटले. प्रत्येकाला किती? ______

इयत्ता 4 थी गणिताचे मोफत वर्कशीट्स – बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार अशा मुख्य भागावर आधारित PDF डाउनलोड करता येतील.

निष्कर्ष

संख्यांवरील क्रिया(Operations on Numbers) हा गणिताचा पाया आहे. बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार आणि भागाकार नीट समजले, तर शिष्यवृत्ती परीक्षेतील गणिताचा मोठा भाग सहज सोडवता येतो. रोज सराव करा, विशेषतः शाब्दिक उदाहरणांचा.