हा लेख NEP 2020 अंतर्गत प्राथमिक भाषा शिक्षण वर आधारित आहे. यात मातृभाषा/स्थानिक भाषा मध्ये शिक्षण, मूलभूत साक्षरता व अंकज्ञान (FLN), क्रियाकलापावर आधारित शिक्षण (Activity-based learning) आणि संवाद-केंद्रित पद्धती यावर भर दिला आहे. लेखात मुलांच्या भाषिक, गणितीय व सर्वांगीण विकासासाठी प्रत्यक्ष वर्गातील उदाहरणे दिली आहेत, ज्यामुळे शिक्षण आनंदी, समावेशक आणि प्रभावी होते. प्रस्तावना The National … Read more
दि. 22 December 2025 या दैनंदिन अध्ययन नियोजनामध्ये प्रत्येक वर्गासाठी विषयानुसार तासिका, विषय, अध्ययन मुद्दे, अध्ययन अनुभवाचे स्वरूप, साधन-तंत्रे व आवश्यक साहित्य यांचा समावेश आहे. उपक्रम, चर्चा, सराव, गटकार्य व पुनरावृत्तीच्या माध्यमातून अध्यापन अधिक प्रभावी व विद्यार्थीकेंद्रित करण्यात आले. प्रस्तावना दि. 22 December 2025 (सोमवार) रोजी इयत्ता १ ली ते १० वी विद्यार्थ्यांसाठी नियोजित अभ्यासक्रमानुसार … Read more
पर्यावरणात नैसर्गिक आणि मानवी (Natural And Human Environment)घटक असतात. नैसर्गिक वातावरणात वायुमंडल, भूमंडल, जलमंडल आणि जीवमंडल येतात. मानवी वातावरणात शहरी, ग्रामीण, सांस्कृतिक आणि आर्थिक घटक येतात. दोन्ही परस्पर संवाद साधतात आणि सतत व्यवस्थापन आवश्यक आहे. परिचय The environment refers to all the external conditions, living and non-living, surrounding an organism. It is broadly categorized into … Read more
हा लेख CTET-2026 Writing Skills (English) या विषयावर आधारित आहे आणि यात समाविष्ट आहेत: हा लेख मराठी + इंग्रजी मिश्रित (Bilingual) असून, exam-oriented tips, old PYQs आणि उदाहरणे यासह तयार केलेला आहे. प्रस्तावना Writing Skills are an important part of CTET English section.CTET परीक्षेत उमेदवाराची language accuracy, logical thinking आणि grammatical knowledge तपासली जाते. Sentence … Read more
Assessment and Evaluation हा CTET-2026 मधील महत्त्वाचा घटक असून तो विद्यार्थ्यांच्या शिकण्याची पातळी, प्रगती आणि अडचणी ओळखण्यासाठी वापरला जातो. Formative, Summative, CCE, Learning Outcomes, Feedback व Remediation यांद्वारे child- centred आणि continuous learning सुनिश्चित केली जाते. प्रस्तावना Assessment and Evaluation हे आधुनिक शिक्षणपद्धतीचे केंद्रबिंदू आहेत. केवळ पाठांतर किंवा परीक्षा-केंद्रित शिक्षण न करता विद्यार्थ्यांच्या समज, कौशल्य, … Read more
व्याकरण (Grammar )म्हणजे भाषेची रचना, शब्दांची मांडणी आणि वाक्यरचना यांचे नियम. योग्य Grammar मुळे विद्यार्थी स्पष्ट, अचूक आणि प्रभावी संवाद साधू शकतात. प्रस्तावना Grammar म्हणजे भाषेचा कणा (backbone). CTET-2026 मध्ये Language Pedagogy आणि English section मध्ये Grammar वर थेट व अप्रत्यक्ष प्रश्न विचारले जातात. योग्य Grammar मुळे reading, writing, speaking आणि teaching effectiveness वाढते. Grammar … Read more
Vocabulary म्हणजे शब्दसंपदा. CTET-2026 मध्ये Vocabulary वर आधारित प्रश्न हे reading comprehension, grammar आणि language usage मध्ये विचारले जातात. योग्य शब्दांचा अर्थ, वापर आणि संदर्भ ओळखणे हे CTET साठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. प्रस्तावना भाषा ही विचार व्यक्त करण्याचे प्रभावी माध्यम आहे आणि Vocabulary (शब्दसंपदा) ही त्या भाषेची खरी ताकद आहे. इंग्रजी भाषा शिकताना किंवा स्पर्धा … Read more
20 December 2025 या अध्ययन तक्त्यामध्ये प्रत्येक तासासाठी विषय/उपक्रम नमूद करण्यात आले आहेत. शिक्षक निरीक्षण, शंका निरसन आणि पुनरावृत्ती यासाठी स्वतंत्र वेळ ठेवण्यात आला आहे. हा तक्ता १ ली ते १० वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी उपयोगी असून शिस्तबद्ध अभ्यासाला चालना देणारा आहे. प्रस्तावना दप्तरमुक्त शनिवार हा विद्यार्थ्यांना पुस्तकी अभ्यासापासून थोडी विश्रांती देत अनुभवाधारित, कृतीप्रधान व आनंददायी शिक्षण … Read more
Inclusive Education & Special Needs म्हणजे सर्व मुलांना—LD, ADHD, Autism, Gifted तसेच विविध पार्श्वभूमीतील—मुख्य प्रवाहातील शाळांमध्ये समान संधी देऊन child-centered, flexible आणि supportive शिक्षण देणे. हा घटक समता, सहानुभूती आणि सामाजिक न्याय यावर आधारित आहे. प्रस्तावना आजच्या आधुनिक शिक्षणव्यवस्थेत Inclusive Education (समावेशक शिक्षण) ही केवळ संकल्पना नसून एक शैक्षणिक तत्त्वज्ञान (Educational Philosophy) बनली आहे. भारतासारख्या … Read more
हा लेख CTET–2026 च्या विद्यार्थ्यांसाठी खास तयार करण्यात आला आहे. यात Globe (भूगोल) ही संकल्पना मराठी व इंग्रजी मिश्र भाषेत, सोप्या व परीक्षाभिमुख पद्धतीने समजावून सांगितली आहे. अर्थ, वैशिष्ट्ये, उपयोग, अध्यापनातील महत्त्व व CTET नमुना प्रश्न यांचा समावेश आहे. हा लेख पुनरावृत्ती, संकल्पना स्पष्टता आणि CTET मधील विषयज्ञान व अध्यापन कौशल्यावर आधारित प्रश्नांसाठी उपयुक्त आहे. … Read more