इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती परीक्षेत उतारा(Passage) व त्यावर आधारित प्रश्न हा महत्त्वाचा घटक आहे. विद्यार्थ्यांनी उतारा काळजीपूर्वक वाचून त्याचा अर्थ समजून घेतल्यास प्रश्नांची उत्तरे सोपी होतात. नियमित वाचन आणि सरावामुळे आकलनशक्ती व गुण दोन्ही वाढतात.
उतारा (Passage)१ – वृक्षांचे महत्त्व
आपल्या जीवनात वृक्षांना फार महत्त्व आहे. वृक्ष आपल्याला प्राणवायू देतात. ते वातावरण शुद्ध ठेवतात. उन्हाळ्यात झाडांच्या सावलीत आपल्याला थंडावा मिळतो. फळझाडे आपल्याला आंबा, सफरचंद, पेरू यांसारखी फळे देतात.
झाडे मातीची धूप थांबवतात. पावसाचे पाणी जमिनीत मुरवतात. पक्षी झाडांवर घरटी बांधतात. त्यामुळे पर्यावरणाचा समतोल राखला जातो. आपण अधिकाधिक झाडे लावली पाहिजेत आणि त्यांची काळजी घेतली पाहिजे.
महाराष्ट्र शासन – शिक्षण विभाग-शैक्षणिक परिपत्रके व माहिती
✏️ प्रश्न
अ) थोडक्यात उत्तरे द्या :
- वृक्ष आपल्याला काय देतात?
- उन्हाळ्यात झाडांमुळे काय फायदा होतो?
- झाडे मातीची धूप कशी थांबवतात?
ब) बरोबर की चूक :
4) झाडे वातावरण दूषित करतात.
5) पक्षी झाडांवर घरटी बांधतात.
Prefixes and Suffixes– उपसर्गघटित व प्रत्ययघटित शब्द -इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती मार्गदर्शक
उतारा (Passage) २ – शिस्तीचे महत्त्व
शिस्त ही प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या जीवनातील महत्त्वाची गोष्ट आहे. शिस्तबद्ध विद्यार्थी वेळेवर शाळेत येतो, अभ्यास नियमित करतो आणि शिक्षकांचा आदर करतो. शिस्त पाळल्याने जीवनात यश मिळते.
घरात आणि शाळेत नियम पाळणे आवश्यक असते. वाहतुकीचे नियम पाळल्याने अपघात टळतात. शिस्तमुळे समाजात सुव्यवस्था राहते.
✏️ प्रश्न
अ) योग्य पर्याय निवडा :
- शिस्तबद्ध विद्यार्थी कसा असतो?
अ) आळशी
ब) वेळेवर येणारा
क) भांडखोर - वाहतुकीचे नियम पाळल्याने काय होते?
अ) अपघात वाढतात
ब) अपघात टळतात
क) गोंधळ होतो
ब) थोडक्यात उत्तरे द्या :
3) शिस्त का महत्त्वाची आहे?
4) शिस्तमुळे समाजात काय राहते?
Adjective : विशेषण -इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती संपूर्ण मार्गदर्शक
उतारा (Passage)३ – भारताची राजधानी
भारताची राजधानी नवी दिल्ली आहे. नवी दिल्ली येथे अनेक महत्त्वाची शासकीय कार्यालये आहेत. राष्ट्रपती भवन, संसद भवन आणि इंडिया गेट ही प्रसिद्ध ठिकाणे येथे आहेत.
भारत विविधतेने नटलेला देश आहे. वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये भिन्न भाषा, पोशाख आणि खाद्यसंस्कृती आढळते. तरीही सर्व भारतीय एकत्र राहतात.
✏️ प्रश्न
अ) थोडक्यात उत्तरे द्या :
- भारताची राजधानी कोणती आहे?
- नवी दिल्लीतील दोन प्रसिद्ध ठिकाणांची नावे लिहा.
ब) बरोबर की चूक :
3) भारतात सर्व राज्यांची भाषा एकच आहे.
4) नवी दिल्ली येथे शासकीय कार्यालये आहेत.
Cardinal and Ordinal Numbers: इयत्ता ४थी शिष्यवृत्ती अभ्यासासाठी सविस्तर मार्गदर्शन
उतारा (Passage)४ – विज्ञान दिन
दरवर्षी २८ फेब्रुवारी रोजी भारतात राष्ट्रीय विज्ञान दिन साजरा केला जातो. या दिवशी महान शास्त्रज्ञ सी. व्ही. रमण यांनी शोध लावलेल्या ‘रमण परिणाम’ची आठवण केली जाते.
विज्ञान दिनानिमित्त शाळांमध्ये विविध प्रयोग, प्रात्यक्षिके आणि स्पर्धा आयोजित केल्या जातात. विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टीकोन निर्माण करणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे.
✏️ प्रश्न
अ) थोडक्यात उत्तरे द्या :
- राष्ट्रीय विज्ञान दिन कधी साजरा केला जातो?
- रमण परिणामाचा शोध कोणी लावला?
ब) योग्य पर्याय निवडा :
3) विज्ञान दिनाचा उद्देश काय आहे?
अ) खेळ खेळणे.
ब) वैज्ञानिक दृष्टीकोन निर्माण करणे.
क) सुट्टी घेणे.
Pronoun : सर्वनाम-इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती –संपूर्ण मार्गदर्शक लेख
उतारा(Passage) ५ – पावसाळ्याचे दिवस
पावसाळा हा वर्षातील एक आनंददायी ऋतू आहे. पावसामुळे नद्या, तलाव आणि विहिरी पाण्याने भरतात. शेतकऱ्यांसाठी पावसाळा खूप महत्त्वाचा असतो, कारण पिकांना पाणी मिळते. हिरवीगार शेते पाहून मन प्रसन्न होते.
लहान मुले पावसात कागदी होड्या सोडतात आणि आनंद घेतात. मात्र पावसाळ्यात सर्दी-खोकल्यासारखे आजार होऊ शकतात. त्यामुळे स्वच्छता राखणे आणि उकळलेले पाणी पिणे आवश्यक आहे.
✏️ प्रश्न (५ गुणांसाठी)
अ) थोडक्यात उत्तरे द्या :
- पावसाळा कोणासाठी महत्त्वाचा असतो?
- पावसामुळे कोणती ठिकाणे पाण्याने भरतात?
ब) योग्य पर्याय निवडा :
3) पावसात मुले काय सोडतात?
अ) पतंग
ब) कागदी होड्या
क) फुगे
क) बरोबर की चूक :
4) पावसाळ्यात स्वच्छता राखणे गरजेचे नाही.
ड) सविस्तर उत्तर द्या :
5) पावसाळ्याचे दोन फायदे लिहा.
Smart Bharat Manch-इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती सराव साहित्य – उतारे व प्रश्न
निष्कर्ष :
‘उतारा व आकलन’ (Passage)हा शिष्यवृत्ती परीक्षेतील गुण मिळवून देणारा महत्त्वाचा भाग आहे. सातत्यपूर्ण वाचन, योग्य समज आणि नियमित सराव यांच्या मदतीने विद्यार्थी या घटकात उत्कृष्ट कामगिरी करू शकतात.
Read More :
Showing the Directions and Sub-Directions | Map Reading-इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती
Types Of Nouns– English Grammar स्पष्टीकरण – इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती
Correct and Incorrect Spellings-इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती – शुद्ध–अशुद्ध शब्द
Calendar–दिनदर्शिका -शिष्यवृत्ती परीक्षा इयत्ता ४ थी साठी सविस्तर लेख