Understanding-बुद्धिमत्ता चाचणी म्हणजे पाठांतर नव्हे, तर विचार करण्याची क्षमता तपासणारा भाग. यात मुलांना दिलेली माहिती समजून योग्य निष्कर्ष काढायचा असतो.
या लेखात आपण 3 महत्त्वाचे प्रकार पाहणार आहोत:
1️⃣ सूचनापालन – जोडाक्षरे, अक्षर–शब्द
2️⃣ संख्यामालिका (Number Series)
3️⃣ इंग्रजी अक्षरमाला (English Alphabet Based Questions)
आकलन(Understanding) म्हणजे काय?
आकलन म्हणजे निरीक्षण + समज + विचार = योग्य उत्तर
मुलाने प्रश्न वाचून:
- त्याचा अर्थ समजून घ्यावा
- नियम ओळखावा
- त्यानुसार उत्तर द्यावे
MSCE 4th Scholarship Maths Number Sense: इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती गणित संख्याज्ञान
भाग 1 : सूचनापालन – जोडाक्षरे, अक्षर–शब्द
या प्रकारात मुलांना काही सूचना (Instructions) दिल्या जातात. त्या अचूक पाळायच्या असतात.
(A) जोडाक्षरांवर आधारित प्रश्न-(Understanding)
जोडाक्षर म्हणजे दोन व्यंजन एकत्र येणे. उदा. क्त, त्र, ज्ञ, द्ध.
🔹 उदाहरणे (20)
- “क्त” असलेला शब्द निवडा
अ) कडा ब) शक्ति क) कमळ
उत्तर: शक्ति - “त्र” असलेला शब्द
अ) मित्र ब) मीन क) मळ
उत्तर: मित्र - “ज्ञ” असलेला शब्द
अ) ज्ञान ब) जान क) जन
उत्तर: ज्ञान - “द्ध” असलेला शब्द
अ) बुद्ध ब) बुध क) बद
उत्तर: बुद्ध - “श्र” असलेला शब्द
अ) श्रम ब) सरम क) सम
उत्तर: श्रम - 6. “ट्ट” असलेला शब्द ओळखा:
अ) पट
ब) पट्टा
क) पटा
ड) पाट
👉 उत्तर: ब) पट्टा
7. “ष्ट” असलेला शब्द ओळखा:
अ) कश
ब) कष्ट
क) कस्त
ड) कस
👉 उत्तर: ब) कष्ट
8. “क्ष” असलेला शब्द ओळखा:
अ) खेतर
ब) क्षेत्र
क) केतर
ड) खेत्र
👉 उत्तर: ब) क्षेत्र
9. “ग्ध” असलेला शब्द ओळखा:
अ) दुगद
ब) दुग्ध
क) दुग
ड) दुध
👉 उत्तर: ब) दुग्ध
10. “द्व” असलेला शब्द ओळखा:
अ) दर
ब) द्वार
क) दवर
ड) दार
👉 उत्तर: ब) द्वार
11. “स्व” असलेला शब्द ओळखा:
अ) सर
ब) स्वर
क) सवर
ड) सवर
👉 उत्तर: ब) स्वर
12. “ह्न” असलेला शब्द ओळखा:
अ) अहन
ब) अह्न
क) आन
ड) अह
👉 उत्तर: ब) अह्न
13. “त्र” असलेला शब्द ओळखा:
अ) तर
ब) मित्र
क) मित
ड) मीर
👉 उत्तर: ब) मित्र
14. “ज्ञ” असलेला शब्द ओळखा:
अ) जान
ब) ज्ञान
क) जन
ड) ग्यान
👉 उत्तर: ब) ज्ञान
15. “श्र” असलेला शब्द ओळखा:
अ) सरम
ब) श्रम
क) सर
ड) सम
👉 उत्तर: ब) श्रम
16. “न्ध” असलेला शब्द ओळखा:
अ) सधी
ब) संधी
क) संदि
ड) सन्द
👉 उत्तर: ब) संधी
17. “प्त” असलेला शब्द ओळखा:
अ) तप
ब) तप्त
क) तपत
ड) तफत
👉 उत्तर: ब) तप्त
18. “ल्ल” असलेला शब्द ओळखा:
अ) मल
ब) मल्ल
क) माला
ड) माल
👉 उत्तर: ब) मल्ल
19. “न्न” असलेला शब्द ओळखा:
अ) अन
ब) अन्न
क) अना
ड) आन
👉 उत्तर: ब) अन्न
20. “क्त” असलेला शब्द ओळखा:
अ) कदा
ब) शक्ति
क) शकि
ड) सक्ती
👉 उत्तर: ब) शक्ति
(B) अक्षर–शब्द आधारित प्रश्न-(Understanding)
सूचना दिलेल्या अक्षरांपासून शब्द तयार करायचा.
🔹 उदाहरणे (20)
- क + म + ळ = कमळ
- र + थ = रथ
- ग + ज = गज
- प + त + ं + ग = पतंग
- श + ा + ल + ा = शाळा
- ब + ा + ल = बाल
- म + ा + त + ा = माता
- प + ा + ण + ी = पाणी
- ख + े + ळ = खेळ
- स + ू + र + ् + य = सूर्य
- द + े + श = देश
- फ + ू + ल = फूल
- घ + र = घर
- न + द + ी = नदी
- व + ा + र = वार
- प + ु + स् + त + क = पुस्तक
- च + ं + द + ् + र = चंद्र
- ब + ा + ग = बाग
- र + ा + ज = राजा
- स + ा + ग + र = सागर
Vocabulary-शब्दसंपत्ती-इयत्ता 4 थी शिष्यवृत्ती परीक्षा
भाग 2 : संख्यामालिका (Number Series)
संख्यामालिका म्हणजे संख्यांमधील नियम ओळखणे.
उदाहरणे -(Understanding)
- 2, 4, 6, 8, __
उत्तर: 10 - 5, 10, 15, 20, __
उत्तर: 25 - 1, 3, 5, 7, __
उत्तर: 9 - 10, 9, 8, 7, __
उत्तर: 6 - 2, 5, 8, 11, __
उत्तर: 14 - 3, 6, 12, 24, __
उत्तर: 48 - 1, 4, 9, 16, __
उत्तर: 25 - 7, 14, 21, 28, __
उत्तर: 35 - 100, 90, 80, 70, __
उत्तर: 60 - 5, 15, 45, __
उत्तर: 135 - 8, 16, 32, __
उत्तर: 64 - 11, 22, 33, __
उत्तर: 44 - 1, 2, 4, 8, __
उत्तर: 16 - 9, 18, 27, __
उत्तर: 36 - 50, 45, 40, __
उत्तर: 35 - 4, 9, 14, 19, __
उत्तर: 24 - 3, 9, 27, __
उत्तर: 81 - 6, 12, 24, __
उत्तर: 48 - 2, 3, 5, 8, __
उत्तर: 13 - 1, 1, 2, 3, 5, __
उत्तर: 8
4th Scholarship Exam Guide – सुरुवात कशी करावी? (पालकांसाठी संपूर्ण मार्गदर्शक)
भाग 3 : इंग्रजी अक्षरमाला आधारित प्रश्न
A ते Z अक्षरांचा क्रम वापरून प्रश्न विचारले जातात.
अक्षरांची क्रमसंख्या-(Understanding)
A=1, B=2, C=3 ………………………………………………………………………… Z=26
उदाहरणे
- A नंतर कोणते अक्षर? B
- D नंतर? E
- M पूर्वी? L
- Z पूर्वी? Y
- A, C, E, G, __
उत्तर: I - B, D, F, H, __
उत्तर: J - Z, Y, X, __
उत्तर: W - A=1, B=2, C=3 → D = ?
उत्तर: 4 - 5 क्रमांकाचे अक्षर?
उत्तर: E - CAT मध्ये C=3, A=1, T=20
- DOG = 4,15,7
- A ते D किती अक्षरे? 4
- K नंतर 3रे अक्षर? N
- P पूर्वी 2रे अक्षर? N
- A, D, G, J, __ → M
- Z=26, Y=25, X=24
- E, H, K, N, __ → Q
- C, F, I, L, __ → O
- A + 2 = C
- T – 2 = R
अभ्यासासाठी टिप्स-(Understanding)
✔ प्रश्न नीट वाचा
✔ नियम शोधा
✔ घाई करू नका
✔ रोज 15–20 प्रश्न सोडवा
MSCE इयत्ता 4 थी शिष्यवृत्ती-(Understanding)
बुद्धिमत्ता (आकलन) प्रश्नावली
🔶 भाग 1 : सूचनापालन – जोडाक्षरे व अक्षर–शब्द
- “क्त” असलेला शब्द लिहा.
- “त्र” असलेला शब्द ओळखा.
- “ज्ञ” असलेला शब्द लिहा.
- “श्र” असलेला शब्द लिहा.
- “क्ष” असलेला शब्द लिहा.
- “न्न” असलेला शब्द लिहा.
- “ल्ल” असलेला शब्द लिहा.
- क + म + ळ = ?
- प + त + ं + ग = ?
- स + ा + ग + र = ?
- घ + र = ?
- न + द + ी = ?
- ब + ा + ल = ?
- म + ा + त + ा = ?
- प + ु + स् + त + क = ?
- च + ं + द + ् + र = ?
- फ + ू + ल = ?
- र + ा + ज = ?
- द + े + श = ?
- व + ा + र = ?
🔷 भाग 2 : संख्यामालिका
- 2, 4, 6, 8, __
- 5, 10, 15, 20, __
- 1, 3, 5, 7, __
- 10, 9, 8, 7, __
- 3, 6, 12, 24, __
- 1, 4, 9, 16, __
- 7, 14, 21, 28, __
- 100, 90, 80, 70, __
- 8, 16, 32, __
- 2, 3, 5, 8, __
- 1, 2, 4, 8, __
- 9, 18, 27, __
- 50, 45, 40, __
- 4, 9, 14, 19, __
- 6, 12, 24, __
🔶 भाग 3 : इंग्रजी अक्षरमाला
- A नंतर कोणते अक्षर येते?
- D नंतर कोणते अक्षर?
- M पूर्वी कोणते अक्षर?
- Z पूर्वी कोणते अक्षर?
- A, C, E, G, __
- B, D, F, H, __
- Z, Y, X, __
- A = 1, B = 2, तर D = ?
- 5 क्रमांकाचे अक्षर कोणते?
- K नंतर 3रे अक्षर?
- P पूर्वी 2रे अक्षर?
- A, D, G, J, __
- E, H, K, N, __
- C, F, I, L, __
- T – 2 = ?
मराठी Reasoning Worksheets PDF
बुद्धिमत्ता (आकलन) प्रश्नावली – उत्तरपत्रिका
🔶 भाग 1 : सूचनापालन – जोडाक्षरे व अक्षर–शब्द
- शक्ति
- मित्र
- ज्ञान
- श्रम
- क्षेत्र
- अन्न
- मल्ल
- कमळ
- पतंग
- सागर
- घर
- नदी
- बाल
- माता
- पुस्तक
- चंद्र
- फूल
- राजा
- देश
- वार
🔷 भाग 2 : संख्यामालिका
- 10
- 25
- 9
- 6
- 48
- 25
- 35
- 60
- 64
- 13
- 16
- 36
- 35
- 24
- 48
🔶 भाग 3 : इंग्रजी अक्षरमाला
- B
- E
- L
- Y
- I
- J
- W
- 4
- E
- N
- N
- M
- Q
- O
- R
संख्यामालिका (Reasoning) मराठी व्हिडीओ
निष्कर्ष
Understanding-सूचनापालन, संख्यामालिका आणि इंग्रजी अक्षरमाला हे तीन घटक MSCE 4 थी शिष्यवृत्ती बुद्धिमत्ता चाचणीत अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. हे पाठांतरावर नाहीत, तर विचारशक्ती, निरीक्षण आणि नियम ओळखण्याच्या क्षमतेवर आधारित आहेत.
👉 नियमित सराव = पूर्ण गुण शक्य!