Word Formation आणि Vocabulary या इंग्रजी व्याकरणातील महत्त्वाच्या संकल्पना असून Prefix, Suffix आणि Root Word यांच्या मदतीने नवीन शब्द कसे तयार होतात हे सोप्या उदाहरणांसह या लेखामध्ये समजावून सांगितले आहे.
परिचय
इंग्रजी भाषेतील Word Formation (शब्दनिर्मिती) आणि Vocabulary (शब्दसंग्रह) हे विद्यार्थ्यांच्या भाषा कौशल्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे घटक आहेत. शिष्यवृत्ती परीक्षा तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये Word Formation आणि Vocabulary वर आधारित प्रश्न विचारले जातात.
या लेखामध्ये आपण Word Formation म्हणजे काय, त्याचे प्रकार, Prefix, Suffix आणि Vocabulary वाढवण्याच्या पद्धती याबद्दल माहिती पाहणार आहोत.
Percentage :शेकडेवारीवरील शाब्दिक उदाहरणे -इयत्ता 7 वी शिष्यवृत्ती
Word Formation म्हणजे काय?
Word Formation म्हणजे एखाद्या मूळ शब्दापासून (Root Word) नवीन शब्द तयार करण्याची प्रक्रिया.
उदा.
- Happy → Happiness
- Play → Player
- Care → Careful
यामध्ये मूळ शब्दाला Prefix (पूर्वप्रत्यय) किंवा Suffix (प्रत्यय) जोडून नवीन शब्द तयार होतो.
Number Process: वर्ग व वर्गमूळ, घन व घनमूळ-इयत्ता ७ वी शिष्यवृत्ती – गणित
Prefix (पूर्वप्रत्यय)
Prefix म्हणजे शब्दाच्या सुरुवातीला लावला जाणारा भाग.
उदाहरणे
| Prefix | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| Un | Not | Unhappy |
| Re | Again | Rewrite |
| Dis | Opposite | Dislike |
| Pre | Before | Preview |
| Mis | Wrong | Misunderstand |
उदा.
Happy → Unhappy
Write → Rewrite
Animals and Their Homes -इयत्ता 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा
Suffix (प्रत्यय)
Suffix म्हणजे शब्दाच्या शेवटी जोडला जाणारा भाग.
उदाहरणे
| Suffix | उदाहरण |
|---|---|
| -er | Teacher |
| -ness | Kindness |
| -ful | Beautiful |
| -less | Careless |
| -ment | Development |
उदा.
Teach → Teacher
Kind → Kindness
Root Word (मूळ शब्द)
Root Word म्हणजे मूळ शब्द ज्यापासून इतर शब्द तयार होतात.
उदा.
| Root Word | New Word |
|---|---|
| Act | Action |
| Help | Helpful |
| Care | Careless |
| Beauty | Beautiful |
Number Operations – विभाज्य, विभाजक व विभाज्यतेच्या कसोट्या-इयत्ता ७ वी शिष्यवृत्ती
Vocabulary म्हणजे काय?
Vocabulary म्हणजे एखाद्या व्यक्तीला माहित असलेल्या शब्दांचा संग्रह.
जितका Vocabulary चांगला तितकी English वाचन, लेखन आणि बोलण्याची क्षमता वाढते.

Vocabulary वाढवण्याच्या पद्धती
✔ रोज नवीन शब्द शिकणे
✔ इंग्रजी पुस्तके वाचणे
✔ शब्दकोश (Dictionary) वापरणे
✔ समानार्थी व विरुद्धार्थी शब्द शिकणे
✔ Word Games खेळणे
शिष्यवृत्ती परीक्षेत विचारले जाणारे प्रकार
1️⃣ Prefix ओळखा.
2️⃣ Suffix लावा.
3️⃣ Root word शोधा.
4️⃣ योग्य शब्द तयार करा.
उदा.
Care + ful = Careful
Help + less = Helpless
सरावासाठी उदाहरणे
- Happy + ness = ?
- Use + ful = ?
- Care + less = ?
- Teach + er = ?
- Kind + ness = ?
इंग्रजी शब्दांचे अर्थ, उच्चार आणि वापर जाणून घेण्यासाठी हा प्रसिद्ध ऑनलाइन शब्दकोश आहे.
निष्कर्ष
Word Formation आणि Vocabulary या इंग्रजी भाषेच्या महत्त्वाच्या संकल्पना आहेत. Prefix, Suffix आणि Root Words समजून घेतल्यास विद्यार्थी नवीन शब्द सहज तयार करू शकतात. नियमित वाचन, सराव आणि नवीन शब्द शिकण्याची सवय लावल्यास विद्यार्थ्यांचा Vocabulary मोठ्या प्रमाणात वाढतो.
Read More :
Poetry Comprehension : कविता व त्यावर आधारित प्रश्न – इयत्ता ७ वी शिष्यवृत्ती
Number Sense : संख्याज्ञान -इयत्ता ७ वी शिष्यवृत्ती परीक्षेसाठी सविस्तर लेख
Alphabet Reasoning : इंग्रजी अक्षरमाला –इयत्ता ७ वी शिष्यवृत्ती परीक्षा